• สังคีติสูตร ตอนที่ 5
    คลังพระสูตร
    สังคีติสูตร ตอนที่ 5
    S64E16

    เป็นตอนจบของพระสูตรนี้ มีเรื่องราวเพิ่มเติมของหมวดที่ 8 หมวดที่ 9 และหมวดที่ 10 ในหมวด 9 มีเนื้อหาที่สำคัญ คือ เรื่องของการละความผูกอาฆาต เรื่องการเข้าฌานสมาธิทั้ง 9 ขั้น ส่วนหมวดที่ 10 เรื่องธรรมอันเป็นเครื่องอยู่ของพระอริยเจ้า ที่ตัดละองค์ 5 มีธรรมเป็นที่พึ่งอีก 4 ด้าน และรวบรวมหัวข้อต่าง ๆ ได้ 10 ประการ
     

  • 64-3d16
    ใต้ร่มโพธิบท
    การแลกที่คุ้มค่า
    S64E16

    หากทุกคนสามารถตั้งความปรารถนาในเรื่องของญาติพี่น้อง โภคทรัพย์ โรคภัยไข้เจ็บ การรักษาศีล และการมีทิฏฐิ ความเข้าใจที่ถูกต้องได้ ย่อมต้องการเลือกให้เป็นไปในทางความถึงพร้อม หรือ "สมบัติ" (สัมปทา) และย่อมไม่ต้องการความเสื่อม ความไม่ดี หรือ "วิบัติ"

  • 64-2m16
    เข้าใจทำ
    รอยนกในอากาศ
    S64E16

    คนเรานี่แสวงหาทางพ้นทุกข์ ทุกข์มากทุกข์น้อยแตกต่างกัน ไม่ว่าจะทุกข์ของคนมีอันจะกินหรือไม่มีอันจะกิน ถามว่าเราจะพ้นจากความทุกข์ได้ยังไง ไม่ว่าจะเป็นความทุกข์อะไรก็ตาม

    ถ้าในธรรมวินัยไหน คำสอนเรื่องใด ๆ ถ้ามีมรรค คือ ทางที่ประกอบด้วยองค์ประกอบอันประเสริฐแปดประการ ข้อมูลนั้น วิธีการนั้น กระบวนการนั้น ๆ คำสอนนั้น ๆ พ้นทุกข์ได้จริง เส้นทางการปฏิบัติอื่นที่จะให้พ้นทุกข์ได้ นอกมรรค 8 ไม่มีเลย เหมือนรอยในอากาศนั้นไม่มี แต่ร่องรอย คือ มรรคอยู่ตรงไหน ความหมดทุกข์ ดับไปอยู่ตรงนั้นแน่

  • เพื่อนร่วมงาน
    เพื่อนร่วมงาน
    S64E16

    การที่คุณต้องทำงาน หรือพบปะกับคนอื่น แสดงว่าเรามี “เพื่อน” เป็นบุคคลที่เราจะต้องเกี่ยวข้องด้วย เราคงต้องเจอคนหลายแบบในชีวิต จะพิจารณาอย่างไรที่จะอยู่กับเขาได้อย่างถูกต้องตามธรรม  

    ในทางกลับกัน ถ้าเขาเป็นคนไม่ดีมีปัญหา เราจะเป็นมิตรแนะประโยชน์ มิตรผู้มีอุปการะให้เขาได้ไหม มีเมตตา กรุณา มุทิตา หรืออุเบกขาแล้วหลีกห่าง ๆ แต่ที่สำคัญ คือ จิตใจเราอย่าให้มีอคติ

  • สิคาลชาดก พิจารณาก่อนแล้วจึงกระทำ
    นิทานพรรณนา
    สิคาลชาดก พิจารณาก่อนแล้วจึงกระทำ
    S64E15

    สุนัขจิ้งจอก 3 ตัว ตัวนึงมันเข้าไปหลบซ่อนอยู่ในถ้ำแก้วผลึกที่สามารถมองเห็นจากภายนอกได้ อีกตัวนึงมันก็เข้าไปหากินอยู่ที่ป่าช้า ตัวสุดท้ายเข้าไปในซากศพของช้างที่ตายแล้ว ในบรรดา 3 ตัวนี้ มีอยู่ 1 ตัวที่ไม่สามารถเอาชีวิตรอดได้

    บุคคลใดประสงค์จะทำการงานโดยมิได้พิจารณา คือ มิได้สอบสวนโทษในการงานนั้น รีบร้อนตกลง ผลุนผลันปฏิบัติ เพื่อรีบทำการงานนั้น การงานทั้งหลายเช่นนั้น ย่อมเผาผลาญบุคคลผู้นั้น ผู้มิได้พิจารณา ดังขาดตาปัญญาเสียแล้ว ก็เหมือนคนตาบอด เหยียบลงไปได้ แม้กระทั่งไฟที่ส่องทาง

  • สังคีติสูตร ตอนที่ 4
    คลังพระสูตร
    สังคีติสูตร ตอนที่ 4
    S64E15

    หมวดที่ 7 และ หมวดที่ 8 มีเรื่องราวที่น่าสนใจ คือ เรื่องของโพชฌงค์, บริขารแห่งสมาธิ 7 ประการ ส่วนหมวด 8 เป็นเรื่องการทำความเพียร, มรรค 8, เหตุที่ทำให้เกิดความเกียจคร้าน และความขยัน ธัมม์ทั้งหลายเหล่านี้พระพุทธเจ้าตรัสไว้โดยชอบแล้ว เราทำความเข้าใจให้สอดคล้องตรงกัน ไม่วิวาทกัน ไปในทางเดียวกัน จะเป็นประโยชน์ เป็นไปเพื่อความรู้ยิ่ง รู้พร้อม นิพพานได้

  • จักรวรรดิวัตร 12
    ใต้ร่มโพธิบท
    จักรวรรดิวัตร 12
    S64E15

    จักรวรรดิวัตร 12 คือ ธรรมอันเป็นพระราชจริยานุวัตร สำหรับพระมหาจักรพรรดิ และพระราชาเอกในโลก ที่ใช้สำหรับดำเนินกุศโลบาย และนโยบายทางการเมือง การปกครอง โดยทรงถือ และอาศัยธรรมข้อนี้ร่วมกันกับทศพิธราชธรรม และสังคหวัตถุ 4 เป็นธงชัย มีธรรมเป็นยอดธง มีธรรมเป็นใหญ่ จัดการรักษาป้องกัน และคุ้มครองอันเป็นธรรม 

  • กิเลสเกิดจากจิต
    เข้าใจทำ
    กิเลสเกิดจากจิต
    S64E15

    สิ่งที่ทำให้เราเกิดความทุกข์ได้ มันคือ กิเลส คือ ราคะโทสะโมหะ ไม่ว่าจะคนชาติไหน ถ้าเขามีกิเลสอยู่ในใจ เขาจะทุกข์ทันที 

    “กิเลสมันอบรมจิตเรามาเป็นแบบนี้ ฝึกสอนให้เราเป็นแบบนี้ เพราะกิเลสมันสอนเรา” ให้ตอบสนองกับสิ่งที่พอใจหรือไม่พอใจแบบนี้ จึงมีอุปนิสัยแบบนี้ มีความคิดแบบนี้ มีบุคลิกแบบนี้ ๆ แต่จิตเรา เราต้องฝึกได้สิ ฝึกได้ เลือกได้ ปรับเปลี่ยนได้ 

64-3d11

โรคซึมเศร้าและโรคเครียด เป็นอาการทางจิตซึ่งสามารถเกิดขึ้นได้กับทุกคน ทุกเวลา และทุกสถานที่ โดยที่มีสาเหตุหลักมาจากนิวรณ์ 5 อันเป็นเงื่อนไขนั่นเอง อ

จิตเห็นไตรลักษณ์ในจิต จึงดับอวิชชา

‘จิต’ มีสติก็ตั้งขึ้นได้ พอเผลอสติก็หายไป ผ่องใสก็ได้กลับเศร้าหมองก็ได้ สงบระงับจากการปรุงแต่งเป็นอารมณ์อันเดียวก็ได้ ฟุ้งซ่านก็ได้ อ้าว! ให้จิตมัน

อยู่อย่างไม่ทุกข์

“ควรแล้วไหมที่เราจะพ้นจากวัฏฏะ พ้นจากสังสารวัฏ พ้นจากการเกิดอีก” 

Q: เมื่อขัดเคืองแล้วมีสติรู้ตามหลังนับว่าช้า? ไม่อยากขุ่นใจนับเป็นวิภวตัณหา? และสามารถฝึกจนไม่ขุ่นใจเลยได้หรือไม่

ปัญญัตติสูตรเป็นการบัญญัติ 4 สิ่งที่มีความเป็นเลิศในส่วนของตน นั่นคือ พระราหูผู้มีอัตภาพใหญ่สุดในบรรดาสัตว์ พระเจ้ามันธาตุเลิศที่ส

64-5p10

ปลาตัวนึงว่ายวนเวียนอยู่ในน้ำ อยู่ ๆ ก็มีถุงร่วงหล่นลงมา เห็นดังนั้น มันก็ว่ายตรงเข้าไปที่ถุงใบนั้น แล้วก็อ้าปากกว้าง ๆ ของมัน กินถุงทั้งใบ ถุงใบนั

64-4s10

พระสูตรว่าด้วยต้นกำเนิดของโลก ทรงแสดงแก่สามเณรชื่อ วาเสฏฐะ และภารทวาชะ เป็นตอนที่ทรงชี้แจงให้เข้าใจถึงความเป็นมาของวรรณะ 4 ที่พวกพราหมณ์เข้าใจเรื่อ