• วิธูรบัณฑิต  ตอน เสมอกันด้วยคุณของศีล
    นิทานพรรณนา
    วิธูรบัณฑิต ตอน เสมอกันด้วยคุณของศีล
    S64E41

    ปุณณกยักษ์ผู้เป็นหลานของท้าวเวสวัณมหาราชมาพบเข้ากับนางอิรันทตีผู้เป็นธิดาแห่งนาคราช จึงเกิดความเสน่หาขึ้น แล้วรับอาสาว่าจะไปนำหัวใจของวิธุรบัณฑิตมาให้นางผู้เป็นที่รัก จึงคิดว่าจะนำแก้วมณีอันมีค่ามาโลมล่อพระเจ้าธนัญชัยโกรพยราช หากแต่แก้วมณีนั้นมียักษ์กุมภัณฑ์รักษาอยู่ ปุณณกยักษ์เพียงแค่ทำท่าโกรธถลึงตาเท่านั้น เหล่ายักษ์ทั้งหลายก็สะดุ้งกลัวตัวสั่นและหนีไป ปุณณกยักษ์จึงถือเอาแก้วมณีแล้วเหาะไป

    ศีลตั้งมั่นอยู่ในนรชนใด บัณฑิตเรียกนรชนผู้ประกอบพร้อมด้วยศีล นั้นแล ว่าเป็นผู้ปกติสุข

  • การพิจารณาให้เห็นความจริง
    เข้าใจทำ
    การพิจารณาให้เห็นความจริง
    S64E40

    พิจารณาดูให้ดีว่า นี่เป็นตัวตนของเราจริงไหม บอกว่าอย่าแก่ มันเชื่อฟังเราไหม บอกว่าอย่าเจ็บอย่าป่วยอย่าตาย มันก็ไม่เชื่อฟังเรา ไม่อยู่ในอำนาจของเรา อยู่แต่กฎของความจริง คือ ความไม่เที่ยงในร่างกาย ในตัวตนของเรา มันเปลี่ยนแปลงอยู่ตลอดเวลา มันเป็นทุกข์ เป็นอนัตตา

  • กรรมเพื่อสิ้นกรรม
    ตามใจท่าน
    กรรมเพื่อสิ้นกรรม
    S64E39

    "วิบากไม่เหมือนกับการกระทำ สามารถเปลี่ยนแปลงได้จากการกระทำนั้น เป็นอจินไตย"

  • กรรมดำกรรมขาว
    ขุดเพชรในพระไตรปิฎก
    กรรมดำกรรมขาว
    S64E39

    "เข้าใจเหตุ และผล จะดับทั้งกรรมดำ และขาวได้"

    ในทุจจริตวรรคจะมีการแบ่งเนื้อหาด้านในแต่ละข้อคล้ายกับในโสภณวรรคที่ผ่านมา ทุจจริตวรรคแบ่งตามทุจริต สุจริต และคนพาลหรือบัณฑิต มีต่างออกไปตรงกวิสูตรที่แบ่งตามการเกิดขึ้นของคำกลอน คือ ตามความคิด ตามการฟัง ตามความหมาย และตามปฏิภาณ จบทุจจริตวรรค

  • นาคบำเพ็ญตบะ
    นิทานพรรณนา
    นาคบำเพ็ญตบะ
    S64E38

    สังขปาลนาคราชมีความเบื่อหน่ายต่อความเป็นนาค ปรารถนาความเป็นมนุษย์ จึงออกจากนาคพิภพมายังแดนมนุษย์ เพื่อรักษาอุโบสถศีล โดยอธิษฐานว่า “หากบุคคลใดต้องการหนัง เอ็น กระดูก เนื้อ และเลือดก็เชิญเถิด เราได้สละแล้ว แต่จะไม่ยอมประพฤติล่วงศีล แม้ต้องสละชีวิต” แล้วจึงลงนอนขดตัวที่จอมปลวก ครั้นเมื่อเหล่านายพรานถืออาวุธทั้งหอก และหลาวเข้าไปจับสังขปาลนาคราชเพื่อเป็นอาหาร หากแต่สังขปาลนาคราชยังคงรักษาอุโบสถศีลด้วยใจที่ตั้งมั่น จึงยอมรับเอาหอก และหลาวที่นายพรานทิ่มแทงตามร่างกายด้วยความอดทน 

  • การเจริญอนิจจสัญญา
    เข้าใจทำ
    การเจริญอนิจจสัญญา
    S64E38

    “..ฐานะที่มีได้เป็นได้ นั่นคือ จิตของเราทุกคนสามารถหลุดพ้นได้ ด้วยการปฏิบัติด้วยการทำ.” 

  • อสัตบุรุษ
    ใต้ร่มโพธิบท
    อสัตบุรุษ
    S64E35

    อสัตบุรุษยกตนข่มท่าน เพราะสกุล เพราะยศ เพื่อแลกกับลาภเล็กน้อย แม้ถูกใครถามถึงความไม่ดีของตนก็ปกปิดไม่เปิดเผยให้ปรากฏ เมื่อถูกใครถามถึงความไม่ดีของตน ก็นำเอาปัญหาไปทำให้ไขว้เขวแล้วกล่าวความไม่ดีของตนอย่างไม่เต็มที่ นี่คือ หนึ่งในวิสัยแห่ง “อสัตบุรุษ”

  • สมดุลชีวิต โลกกับธรรม
    สมดุลชีวิต โลกกับธรรม
    S64E35

    ..ไม่ใช่ว่าโลกก็ทางหนึ่ง ไม่ใช่ว่าธรรมะก็อีกทางหนึ่ง ไม่ใช่ว่าต้องแยกกัน

    ..ไม่ใช่คิดว่า ชั้นก็ทำดี แต่ทำดีแล้วทำไมไม่ได้ผล

    ..เข้าใจที่ถูกต้อง ที่ต้องสอดแทรกเข้าไป คือ ธรรมะ “สุขทุกข์มันธรรมดา เกิดก็มีดับก็มี” “ทุกข์ไม่ใช่ปัญหา สุขไม่ใช่ความสมหวัง” 

    ด้วยแค่ข้อนี้ คุณจะอยู่ครองเรือน อยู่ในทางโลกนี้ ไม่มีปัญหาเลย ให้ทุกอย่างในชีวิตประจำวัน มีธรรมะสอดแทรกเข้าไปในจิตใจ สามารถรักษากายรักษาวาจารักษาจิตอยู่ในทางโลกนี้ได้ในทุกสถานการณ์ ไม่ว่าจะสุขบ้างทุกข์บ้าง ได้กับทุกคน

อุบาสกสิริคุตต์ผู้มีศรัทธาในพุทธศาสนาเข้าไปทูลนิมนต์พระศาสดา เพื่อเสวยภัตตาหารยังบ้านของครหทินน์ผู้เป็นสหายแห่งตน ครหทินน์ด้วยความโกรธที่มีต่อสิริค

สูตร#1 คณกโมคคัลลานสูตร พระผู้มีพระภาคแสดงแก่พราหมณ์ชื่อโมคคัลลานะ เป็นนักบัญชี นักคำนวณ ทำหน้าที่ในการคำนวณ การทำบัญชี ได้เข้าไปสนทนาธรรมกับพระผู้

กสิณทั้ง 10 อย่างเป็นมรรค เป็นการฝึกสมาธิแบบหนึ่ง โดยการเห็นสิ่งนั้นแล้วจ้องดู เพ่งดู จะลืมตาหรือหลับตาก็ตาม แล้วทำให้รวมเข้ากันเป็นอันหนึ่งอันเดีย

การพิจารณาให้เห็นความจริง

พิจารณาดูให้ดีว่า นี่เป็นตัวตนของเราจริงไหม บอกว่าอย่าแก่ มันเชื่อฟังเราไหม บอกว่าอย่าเจ็บอย่าป่วยอย่าตาย มันก็ไม่เชื่อฟังเรา ไม่อยู่ในอำนาจของเรา

‘บาป เจตนา ศีล’ ศีล คือ เจตนาในการงดเว้น ด้วยความที่ไม่เจตนา ไม่ผิดศีลอยู่แล้ว แต่บางทีความบาปมันมีได้ ขณะที่บางอย่างแม้ไม่ผิดศีล แต่ก็มีความบาปเกิ

กรรมเพื่อสิ้นกรรม

"วิบากไม่เหมือนกับการกระทำ สามารถเปลี่ยนแปลงได้จากการกระทำนั้น เป็นอจินไตย"