ธรรมเพียงชั่วลัดมือเดียว: โพชฌงค์ 7

Time index

[02:36] ธรรมะข้อจิตชั่วลัดนิ้วมือ

[04:21] 412 สติสัมโพชฌงค์

[06:48] 413 ธัมมวิจยสัมโพชฌงค์

[12:02] 414 วิริยสัมโพชฌงค์

[15:43] 415 ปีติสัมโพชฌงค์ 

[24:26] 416 ปัสสัทธิสัมโพชฌงค์

[27:24] 417 สมาธิสัมโพชฌงค์

[28:52] 418 อุเบกขาสัมโพชฌงค์

[30:37] ทบทวนทั้งกระบวนการ

[32:43] เพิ่มเติมเรื่องอุเบกขา ว่าไม่ใช่ไม่สนใจ

[37:59] การแบ่งโพชฌงค์เป็น 3 ส่วน

[42:09] สรุป

มาในหัวข้อโพชฌงค์ 7 องค์ธรรมแห่งการตรัสรู้ธรรม ทำข้อใดข้อหนึ่งก็ได้ข้อที่เหลือจะตามมา และในแต่ละข้อก็แค่ชั่วลัดมือเดียว เริ่มจากสติสัมโพชฌงค์ซึ่งก็คือ สติปัฏฐาน 4 พอมีสติระลึกไปตามอนุสติ จิตไม่แล่นไปตามสิ่งที่ชอบใจไม่ชอบใจ เห็นตามความเป็นจริง มีการใคร่ครวญด้วยปัญญา คือ ธัมมวิจยสัมโพชฌงค์ จิตจะมีความพ้นไม่ขึ้นลงไปตามสิ่งนั้น ๆ ทำให้อกุศลลดกุศลเพิ่ม ก่อให้เกิดการทำจริงแน่วแน่จริง คือ วิริยสัมโพชฌงค์ จากการที่อกุศลลดลงกุศลเพิ่มขึ้น จะเกิดความสบายใจ อิ่มเอิบใจ เรียกว่า ปีติสัมโพชฌงค์ เป็นปิติชนิดนิรามิส พอความวุ่นวายจากสิ่งต่าง ๆ ลดลงจะมีความสงบระงับมากขึ้นทั้งทางกาย และทางจิต คือ ปัสสัทธิสัมโพชฌงค์ จิตที่ระงับลง คือ การรวมลง ๆๆ ทำให้จิตมีกำลังก่อให้เกิดสมาธิสัมโพชฌงค์ เมื่อจิตเป็นหนึ่งตั้งมั่นจะก่อให้เกิดอุเบกขาสัมโพชฌงค์ สามารถวางเฉยจากสิ่งที่มากระทบได้ วางเฉยแต่ไม่ใช่ไม่รับรู้ ที่น่าสนใจ คือ เราจะวางเฉยได้ตั้งแต่มีสติหรือไม่ คำตอบ คือ ได้ เพราะธรรมะเป็นก้อนเดียวกันมาด้วยกัน นอกจากนี้ยังแบ่งโพชฌงค์ออกได้เป็น 3 กลุ่ม สำหรับบุคคลที่มีความต่างกัน โดยมีสติเป็นตัวคอยควบคุม คือ ธัมมวิจยสัมโพชฌงค์ วิริยสัมโพชฌงค์ และปีติสัมโพชฌงค์ไม่เหมาะกับคนที่ฟุ้งซ่าน เปรียบดั่งกองไฟที่ใหญ่อยู่แล้วไม่ควรเติมเชื้อเพิ่ม ปัสสัทธิสัมโพชฌงค์ สมาธิสัมโพชฌงค์ และอุเบกขาสัมโพชฌงค์ไม่เหมาะกับคนที่เฉื่อย ๆ เหมือนไฟจะมอดอยู่แล้วไม่ควรเติมขี้เถ้าลงไป

 โพชฌงค์ 7 เป็นธรรมะที่ละเอียดมีประโยชน์มากแม้ทำเพียงชั่วลัดมือเดียว

[ผลแห่งจิตชั่วลัดมือเดียว: โพชฌงค์ 7 ข้อที่ 412 - 418]

87
1
นาทีในการอ่าน