• นาคบำเพ็ญตบะ
    นิทานพรรณนา
    นาคบำเพ็ญตบะ
    S64E38

    สังขปาลนาคราชมีความเบื่อหน่ายต่อความเป็นนาค ปรารถนาควรเป็นมนุษย์ จึงออกจากนาคพิภพมายังแดนมนุษย์ เพื่อรักษาอุโบสถศีล โดยอธิษฐานว่า “หากบุคคลใดต้องการหนัง เอ็น กระดูก เนื้อ และเลือดก็เชิญเถิด เราได้สละแล้ว แต่จะไม่ยอมประพฤติล่วงศีล แม้ต้องสละชีวิต” แล้วจึงลงนอนขดตัวที่จอมปลวก ครั้นเมื่อเหล่านายพรานถืออาวุธทั้งหอก และหลาวเข้าไปจับสังขปาลนาคราชเพื่อเป็นอาหาร หากแต่สังขปาลนาคราชยังคงรักษาอุโบสถศีลด้วยใจที่ตั้งมั่น จึงยอมรับเอาหอก และหลาวที่นายพรานทิ่มแทงตามร่างกายด้วยความอดทน 

  • การเจริญอนิจจสัญญา
    เข้าใจทำ
    การเจริญอนิจจสัญญา
    S64E38

    “..ฐานะที่มีได้เป็นได้ นั่นคือ จิตของเราทุกคนสามารถหลุดพ้นได้ ด้วยการปฏิบัติด้วยการทำ.” 

  • อสัตบุรุษ
    ใต้ร่มโพธิบท
    อสัตบุรุษ
    S64E35

    อสัตบุรุษยกตนข่มท่าน เพราะสกุล เพราะยศ เพื่อแลกกับลาภเล็กน้อย แม้ถูกใครถามถึงความไม่ดีของตนก็ปกปิดไม่เปิดเผยให้ปรากฏ เมื่อถูกใครถามถึงความไม่ดีของตน ก็นำเอาปัญหาไปทำให้ไขว้เขวแล้วกล่าวความไม่ดีของตนอย่างไม่เต็มที่ นี่คือ หนึ่งในวิสัยแห่ง “อสัตบุรุษ”

  • สมดุลชีวิต โลกกับธรรม
    สมดุลชีวิต โลกกับธรรม
    S64E35

    ..ไม่ใช่ว่าโลกก็ทางหนึ่ง ไม่ใช่ว่าธรรมะก็อีกทางหนึ่ง ไม่ใช่ว่าต้องแยกกัน

    ..ไม่ใช่คิดว่า ชั้นก็ทำดี แต่ทำดีแล้วทำไมไม่ได้ผล

    ..เข้าใจที่ถูกต้อง ที่ต้องสอดแทรกเข้าไป คือ ธรรมะ “สุขทุกข์มันธรรมดา เกิดก็มีดับก็มี” “ทุกข์ไม่ใช่ปัญหา สุขไม่ใช่ความสมหวัง” 

    ด้วยแค่ข้อนี้ คุณจะอยู่ครองเรือน อยู่ในทางโลกนี้ ไม่มีปัญหาเลย ให้ทุกอย่างในชีวิตประจำวัน มีธรรมะสอดแทรกเข้าไปในจิตใจ สามารถรักษากายรักษาวาจารักษาจิตอยู่ในทางโลกนี้ได้ในทุกสถานการณ์ ไม่ว่าจะสุขบ้างทุกข์บ้าง ได้กับทุกคน

  • ไม่มีกิเลสเพียงดังเนิน
    คลังพระสูตร
    ไม่มีกิเลสเพียงดังเนิน
    S64E34

    สามัญญผลสูตร ตอนที่ 3 สมาธิเป็นเหตุให้ได้ผลเป็นปัญญา ซึ่งในการแสดงธรรมเรื่องของพรหมจรรย์ตลอดสายแก่พระเจ้าอชาตศัตรู ทำให้พระเจ้าอชาตศัตรูเกิดความเลื่อมใสทันที เพราะทรงเห็นผลประจักษ์ และโดยปกติแล้วจะต้องบรรลุธรรม แต่เนื่องจาก พระเจ้าอชาตศัตรูได้ทำอนันตริยกรรม (ปิตุฆาต) จึงทำให้ไม่มีดวงตาเห็นธรรม

  • ระบบแห่งความเพียรที่มีผล
    เข้าใจทำ
    ระบบแห่งความเพียรที่มีผล
    S64E33

    ‘..ต้องไม่นำความทุกข์มาทับถมตน ที่ไม่มีทุกข์ทับถม..’ 

    ทำความเพียร อย่างมงาย แต่ให้มีความแหลมคม มีความชัดเจน ประกอบด้วยปัญญา ตามทางสายกลาง “ศีลสมาธิปัญญา”

    ‘..ไม่ต้องสละความสุขอันประกอบด้วยธรรมที่มีอยู่ด้วย และไม่มัวเมาอยู่ในความสุขนั้นด้วย..’

    ‘..เมื่อกำลังตั้งไว้ ซึ่งการปรุงแต่งเหตุแห่งทุกข์..เพ่งอยู่ซึ่งตัวเหตุแห่งทุกข์นั้น ทำความเพ่งให้เจริญอยู่ วิราคะก็เกิดมีได้..’

  • จิตผู้ไม่สะดุ้งต่อความตาย
    จิตผู้ไม่สะดุ้งต่อความตาย
    S64E33

    โควิด! แค่เสพข่าวก็กลัว ยังไม่ติดก็กลัวก็มี ติดแล้วกลัวตายก็มี ไม่กลัวตายก็มี ติดแล้วใช่จะหายอย่างเดียวหรือตายอย่างเดียว ‘ไม่แน่’ แต่ถ้าเราควบคุม รักษาจิตไม่ได้ มันต้องถูกชักนำไปด้วยกระแสของโลกแน่นอน เพราะจิตใจมนุษย์ไม่โลภก็กลัว สองเสาที่รัดรึงโลกนี้อยู่

  • หลุมพรางแห่งกาม
    นิทานพรรณนา
    หลุมพรางแห่งกาม
    S64E32

    มโหสถส่งนกแก้วแสนรู้ไปสืบความลับจากนางนกสาริกา ด้วยเหตุว่า พระเจ้าจุลนีทรงมุ่งหมายจะปลงพระชนม์ชีพของพระเจ้าวิเทหราชเหมือนพรานผู้นำเหยื่อมาล่อลวง เปรียบดังปลาที่อยู่ในน้ำลึก อยากกินของสดซึ่งเขาทำเป็นเหยื่อติดไว้ที่เบ็ด มันย่อมไม่รู้จักความตายของมัน ฉันใด ความปรารถนาในกามไม่ทรงทราบว่าพระราชธิดาของพระเจ้าจุลนีเป็นเหมือนเหยื่อล่อปลา ปลาผู้หลงในกามปรารถนาเหยื่อย่อมไม่ระวังภัยที่จะมาถึงตน

    มโหสถชาดก ตอนที่ 9 หลุมพลางแห่งกาม

บ่มอินทรีย์
  • หากตั้งใจรักษาศีลแปด น้อมศีลมาปฏิบัติไว้ที่จิต แต่เหตุปัจจัยบางอย่างหรือเวลาไม่เอื้ออำนวย จะบาปหรือไม่
  • สาเหตุที่ทำให้บรรลุธรรมได้ช้า
อุปมาพรหมจรรย์กับแก่นไม้

พระพุทธเจ้าทรงอุปมาธรรมะวินัยนี้เป็นเหมือนต้นไม้ ซึ่งมีทั้งกิ่ง เปลือก กระพี้ และแก่น ว่ามีสิ่งที่ลึกซึ้งมากกว่าที่เราเห็นภายนอกมาก หากเราติดอยู่ที

มหาสาโรปมสูตร

มหาสาโรปมสูตร..."ภิกษุทั้งหลาย เมื่ออินทรีย์สังวรมีอยู่ ศีลก็ถึงพร้อมด้วยอุปนิสัย เมื่อศีลมีอยู่ สัมมาสมาธิก็ถึงพร้อมด้วยอุปนิสัย

  • ความหมายโดยละเอียดของคำว่า “อุตตริมนุสสธรรม”
  • “อุตตริมนุสสธรรม” ในแง่มุมของการ “อวด” “แสดง” และ “พัฒ
ปลดแอก “กิเลสในใจคือความยึดถือ”

หากเราต้องอยู่ร่วมกับคนที่ไม่ดี มีอุปนิสัยโกง โลภมาก ดูถูกบุคคลอื่น ซึ่งผู้ถามก็ถูกกระทำจากบุคคลนี้ กลั่นแกล้ง ถูกด่าว่าจิปาถะ แต่ก็มีความจำเป็นต้อ

รายการ 'ขุดเพชรจากพระไตรปิฎก'

วิดีโอ 'ตอบปัญหาธรรมะ'