ป้องกันอกุศลธรรมได้ ด้วยรักษาอินทรีย์สังวร

S09E34
  • ปัญหาพ่อ(แม่)ผัวกับลูกสะใภ้ ควรจัดการอย่างไร
  • ถึงแม้จะรู้ว่าการพูดตรงไปตรงมา ไม่โกหกทำให้เรื่องราวบานปลายได้ แต่ก็ไม่อยากโกหก จึงควรจะนำธรรมะอะไรมาใช้ให้ใจสงบและสามารถแก้ไขกับปัญหาข้างหน้าได้
  • ถ้าไปรู้เห็นสิ่งที่ไม่ดี ไม่สมเหตุสมผล เราจะวางจิตตามมรรคแปดอย่างไร
  • ควรแบ่งปันข้อมูลข่าวสารการเมืองภายในครอบครัวอย่างไร เพื่อไม่ให้เกิดความขัดแย้งกัน

คำถาม 1: ผู้ถามมีคำถามคือ ความกตัญญููกตเวทีที่บุตรมีต่อบิดามารดาทำให้ผู้ถามหาคำตอบกับปัญหานี้ไม่ได้ว่าควรปฏิบัติอย่างไรดีคือบิดาอายุ 80 ปี เมื่อเจอหน้าลูกสะใภ้ซึ่งเป็นภรรยาของผู้ถามเอง ชอบส่งเสียงไล่ชิ้วๆๆ เหมือนกับจะไล่ให้ไปอยู่ที่อื่น ปัจจุบันผู้ถามอยู่กับพ่อแม่และดูแลพ่อแม่ด้วยดีตลอดมา แต่พ่อแก่แล้วตามสังขาร ความคิดความอ่านอาจไม่ปกติเหมือนเดิม ควรทำอย่างไรดี ควรย้ายไปอยู่ที่อื่นหรืออดทนดูแลบุพการีต่อไปในฐานะลูกที่ดีมีความกตัญญูู โดยที่ภรรยาต้องการย้ายไปที่อื่น (พี่สาวของผู้ถามอยู่ที่บ้านนี้ด้วย) ผู้ถามรู้สึกเครียดมากเวลาอยู่ที่บ้าน ต้องไม่ให้เจอหน้ากันระหว่างพ่อกับภรรยาของตน จึงต้องการคำแนะนำสำหรับเรื่องนี้

คำตอบ 1: ก่อนอื่นขอให้ทำความเข้าใจในหลักการเบื้องต้นดังนี้

  1. พ่อแม่มีบุญคุณกับเรามาก ไม่มีการตอบแทนใดที่พอจะเสมอกันกับบุญคุณที่ท่านเลี้ยงดูเรามา
  2. เป็นเรื่องธรรมดาที่คนในครอบครัวเดียวกันจะมีปัญหากัน มีเรื่องกระทบกระทั่งกันบ้างจากผัสสะต่าง ๆ อันเป็นที่ไม่น่าพอใจ ซึ่งมีเหตุมาจากเรื่องของกาม ดังที่พระพุทธเจ้าตรัสสอนว่า “เพราะกามเป็นเหตุ เพราะกามเป็นเครื่องก่อ เพราะกามเป็นเครื่องบังคับให้กระทำ เป็นไปเพราะกามนั่นเทียว”
  3. ผู้ถามควรอธิบายและทำความเข้าใจกับภรรยาเกี่ยวกับหน้าที่ของสะใภ้ที่ดี เช่น
    • “ไฟในอย่านำออก ไฟนอกอย่านำเข้า” หมายถึงว่า เรื่องราวใดที่ผู้อื่นด่าว่าพ่อแม่สามีก็อย่านำมาพูดต่อ ในขณะเดียวกันหากเรื่องใดที่พ่อแม่สามีทำไม่ดี ก็ไม่ควรเอาไปโพนทะนาให้คนภายนอกได้รับรู้เช่นกัน
    • ให้เห็นว่าพ่อและแม่ของสามีเปรียบเหมือนเปลวไฟ จึงเหมาะสมกับการบูชาและดูแล
    • จะนั่งให้เป็นสุขหรือนอนให้เป็นสุข ไม่ควรลุกหนีหากเห็นว่าพ่อแม่สามีเดินมา
  4. คุณพ่อของผู้ถามมีอายุมากแล้ว ซึ่งอาจจะอยู่กับผู้ถามได้อีกไม่นาน ขอให้อดทนเลี้ยงดูท่านเหมือนกับที่ท่านก็มีความอดทนในการเลี้ยงดูเรามา ทั้งนี้เราควรจะต้องมีทั้งกตัญญู(การรู้คุณ) และกตเวที (การกระทำตอบ) ด้วย เป็นการเลี้ยงดูตอบแทนคุณที่เป็นอุปการะซึ่งถือว่าเป็นบุญอันยิ่งใหญ่อีกด้วย
  5. ทำจิตใจให้สงบเย็นและเหนือด้วยเรื่องของกาม ด้วยการระลึกถึงคุณธรรมของพระพุทธเจ้า เช่น พรหมวิหารสี่(เมตตา กรุณา มุทิตา และอุเบกขา) การมีสัมมาวาจา เป็นต้น จะทำให้บรรยากาศการอยู่ด้วยกันมีแต่ความอบอุ่น เกิดความรัก ความเมตตา มีความสมัครสมานสามัคคี

- - - ตอบคำถาม : คุณจ๋อมแจ๋ม

 

คำถาม 2: ผู้ถามฟังรายการธรรมะรับอรุณเป็นประจำ โดยดาวน์โหลดมาฟังทางสมาร์ทโฟน และขอสอบถามว่า เคยฟังพระอาจารย์สอนเรื่องการพูดให้เป็น คือพูดตรงไปตรงมา ไม่โกหก แต่ต้องรู้ว่าควรพูดหรือไม่ ผู้ถามเป็นคนไม่โกหก มีใครถามอะไรก็ตอบตรงไปตรงมา แต่บางครั้งการไม่โกหกก็ทำให้เรื่องราวบานปลายได้ ซึ่งเมื่อบานปลายแล้วไม่รู้จะทำอย่างไรดี ทั้งที่รู้ว่าอาจจะเกิดเรื่องขึ้นได้ แต่ก็ไม่อยากโกหก รู้สึกกลุ้มใจว่าต่อไปนี้จะทำอย่างไรดี จึงต้องการทราบว่าควรจะนำธรรมะอะไรมาใช้ให้ใจสงบและแก้ไขกับปัญหาข้างหน้าได้

คำตอบ 2: พระพุทธเจ้าทรงตรัสสอนในหัวข้อของ “สัมมาวาจา” คือ การพูดหรือกล่าวสิ่งใดเพื่อให้เกิดการสงบระงับของกิเลส เป็นการสลัดออกซึ่งแอกที่จะรัดรึงเราด้วยตัณหาและอวิชชา อันได้แก่

  • ไม่พูดโกหก หมายถึง การไม่พูดในสิ่งที่เป็นตรงข้ามกับการรับรู้ของอายตนะภายในทั้งหก การไม่กล่าวเท็จด้วยเหตุแห่งอามิส ความกลัว ความรัก ความโกรธ หรือความหลง
  • ไม่พูดคำหยาบ หมายถึง การไม่พูดที่ทำให้กระเทือนจิต บาดลึก
  • ไม่พูดส่อเสียด หมายถึง การไม่พูดยุยงให้แตกกันด้วยเจตนา แม้ถ้อยคำนั้นจะเป็นความจริงก็ตาม
  • ไม่พูดเพ้อเจ้อ หมายถึง การไม่พูดโดยไม่มีหลักฐานอ้างอิง ปรุงแต่งไป

เราสามารถดูพระพุทธเจ้าเป็นตัวอย่างที่ดีได้ โดยท่านจะทรงตรัสเฉพาะเรื่องที่จริงและมีประโยชน์ เป็นที่น่าพอใจ และถูกตามกาละเทศะ ดังนั้นผู้ถามควรตั้งจิตให้มีความปรารถนาดีต่อกัน มีสติคิดให้รอบคอบ ต้องพูดในลักษณะที่เป็นธรรมเป็นวินัย การพูดจริงและยอมรับในเรื่องที่ปรารภเกี่ยวกับเรื่องของกาม เปิดเผยความชั่วของตนออกมา จะกลายเป็นผลดีมากกว่า

- - - ตอบคำถาม : คุณวรรณา

 

คำถาม 3: ถ้าไปรู้เห็นสิ่งที่ไม่ดี ไม่สมเหตุสมผล เราจะวางจิตตามมรรคแปดอย่างไร ที่ไหนหรือจุดไหนที่ทำให้อกุศลธรรมเกิด เราต้องแก้ที่ใจใช่หรือไม่

คำตอบ 3: การสำรวมระวังอินทรีย์ตลอดเวลาและทุกสถานที่ เพื่อไม่ให้จิตใจตามไปกับผัสสะที่เกิดขึ้นเมื่อมีอายตนะภายนอกมากระทบกับอายตนะภายใน หรือที่เรียกว่า “อินทรียสังวร” ซึ่งทำให้เกิดกำลังขึ้นได้โดยอาศัยสติสัมปชัญญะ ตั้งระลึกไว้ในความดีได้ ให้มีสติเพื่อไม่ให้อกุศลธรรมเกิดขึ้นได้

- - - ตอบคำถาม : คุณ Chayanis Nis Noy

 

คำถาม 4: มีคำถามก่อนการเลือกตั้ง ถ้ามีพรรคที่ไม่ชอบธรรมะ มีแนวโน้มทำลายชาติและคนในครอบครัวไปหลงคารม การแชร์ข่าวสารที่ควรรู้ให้ เป็นสิ่งที่ควรทำหรือเราควรปล่อยให้การเมืองเป็นไปตามกรรม วันก่อนฟังเรื่องเสียงข้างมากที่ผิดแล้วเราควรไม่ปล่อยใช่หรือไม่

คำตอบ 4: หากจะแชร์ข้อมูลข่าวสารต้องเลือกเวลาที่เหมาะสม ใจสบาย กล่าวคือไม่ได้พูดเรื่องการเลือกตั้งหาเสียงมาก่อน มีจิตใจอยู่เหนือเรื่องของกาม สามารถเลือกผู้สมัครและพรรคได้อย่างถูกต้องโดยสังเกตจากเครื่องหมายของคนดีคือ ผู้ที่พูด ทำ และคิดแต่สิ่งที่ดี มีศีลธรรม ก่อให้เกิดกุศลธรรมและความสมัครสมานสามัคคี เพื่อให้ประเทศไทยมีระบอบการปกครองที่เป็นแบบอธิปไตย ที่จบลงด้วยกุศลธรรมและอกุศลธรรมระงับลงได้ มีธรรมและวินัยเจริญขึ้น ก่อให้เกิดความสามัคคีปรองดองทั้งในครอบครัว องค์กร และประเทศชาติด้วย

- - - ตอบคำถาม : คุณ Atakalapa

    51
    1
    นาทีในการอ่าน