อดทนอย่างมีปัญญา

S09E07

Time Index

[05:37] เวลาที่เกิดความกลัว เป็นทุกข์มาก จะแก้ปัญหาสถานการณ์นี้อย่างไร

[06:15] อดทนไม่ใช่เก็บกด เอาใจไปใส่ไว้ในสิ่งที่เป็นกุศล อดทนอย่างมีสติ มีความเพียรและปัญญา

[25:04] เจ้าแม่กวนอิมเป็นใคร บางคนบอกว่าเป็นพระพุทธเจ้าองค์หน้า ชาวพุทธควรให้ความสำคัญเกี่ยวกับเรื่องนี้อย่างไร

[25:40] เจ้าแม่กวนอิมคืออวโลกิเตศวรโพธิสัตว์ เป็นผู้รักษาพระศาสนาของโคตมศากยมุนีพระพุทธเจ้าองค์ปัจจุบัน ที่เป็นไปตามคำสอนของทางฝ่ายมหายาน ซึ่งชาวพุทธควรให้ความสำคัญในเรื่องนี้ตามหนังสือ “พระพุทธเจ้าและพระโพธิสัตว์ในคำสอนของพระพุทธศาสนา” ประพันธ์โดยสมเด็จพระสังฆราช สกลมหาสังฆปริณายก ในบทเถรวาทและอาจริยวาท ว่า “..พิจารณาดูหลักพระพุทธศาสนาที่แท้จริงนั้น มุ่งแสดงธรรม เพื่อให้เกิดความรู้ความเข้าใจ ปฏิบัติให้สำเร็จประโยชน์ได้ในปัจจุบัน เช่น หลักเรื่องอริยสัจ 4 ไม่ได้มุ่งสืบความยาวสาวความยืดให้เนิ่นช้า ไม่มีประโยชน์ .. เมื่อกล่าวถึงพระองค์ในเวลาก่อนตรัสรู้ ก็เรียกว่า พระโพธิสัตว์ เป็นคำที่ใช้เรียกเพื่อให้เข้าใจได้เท่านั้น แต่เมื่อได้มีคติความคิดสาวยาวออกไป ก็กลายเป็นเรื่องยืดยาวใหญ่โต ถึงอย่างนั้น ก็เป็นเรื่องที่นับถือกันอยู่เป็นอันมาก และเป็นวรรณคดีทางศาสนาอันมีค่าที่ควรรักษาเอาไว้ ประกอบเป็นคติธรรมเป็นอันมาก..ดังนั้น ให้ปฏิบัติตามในเรื่องดังนี้แล้ว จะไม่มีปัญหากับฝ่ายนิกายไหนๆ โดยตัวของเราเอง ปฏิบัติแล้วก็จะไม่มีความเนิ่นช้าด้วย..”

[42:54] ในอรรถกถาเรื่องอริยสาวกที่อธิบายว่ามี 4 ประเภท คือ 1) พระอริยะที่ไม่ได้เป็นพระสาวก 2) เป็นพระสาวกที่ไม่ได้เป็นอริยะ 3) ไม่เป็นทั้งพระอริยะ ไม่เป็นทั้งพระสาวก และ 4) เป็นทั้งพระอริยะและพระสาวก จึงสอบถามว่า ในข้อที่ 3 จะเป็นไปได้หรือ และพระอาจารย์มหาไพบูลย์มีความเห็นอย่างไร มีพระสูตรหรือเรื่องที่เกี่ยวข้องหรือไม่

[45:34] อริยสาวกที่ไม่เป็นทั้งพระอริยะ ไม่เป็นทั้งพระสาวก เช่น พวกเดียรถีย์เป็นอันมากนั้น มีอยู่ ตามนัยยะของตายนสูตร คำว่า พระอริยเจ้าคือผู้ที่ประเสริฐ ไม่ได้หมายถึงเฉพาะผู้ที่อยู่ในคำสอนของพระพุทธเจ้าเท่านั้น ซึ่งระดับที่น้อยที่สุดที่จะเรียกว่า อริยะ นั้น คือ ระดับที่หลีกออกจากกาม (เป็นข้อสังเกตของพระอาจารย์มหาไพบูลย์) ถ้ามีพรหมวิหาร 4 ด้วย ถือว่าประเสริฐแล้ว และการไม่พยาบาท ไม่เบียดเบียน มีศีล สมาธิ ปัญญา มาในทางคำสอนของพระพุทธเจ้า นี่คือการวัดถึงความประเสริฐและเป็นอริยะหรือไม่อย่างไร

อดทนต่างกับเก็บกด “อดทน” คือ อดทนต่อผัสสะที่ไม่น่าพอใจ ความหนาวความร้อน ความหิวกระหาย เหลือบยุงลมแดดฯ ไม่ชอบแต่ก็อยู่ได้ แต่ “เก็บกด” คือ เก็บสิ่งที่เป็นอกุศลธรรมไว้ มีความเกลียดชัง ขยักแขยง ไม่น่าพอใจ ซึ่งสิ่งที่เป็นอกุศลธรรม คือ ตัณหา อวิชชา อกุศล การผิดศีล มิจฉาสังกัปปะ มิจฉากัมมันตะ อกุศลกรรมบถ 10 ต้องละทิ้งไป ไถ่ถอนออก ทำให้สิ้นสุดเสีย ทำให้ถึงซึ่งความไม่มี สลัดทิ้ง สลัดคืน ขว้างทิ้ง ไม่ถือเอา ซึ่งสิ่งที่เป็นอกุศลธรรมทั้งหลาย

เพราะฉะนั้น ถ้าจะอดทน ต้องอดทนให้ถูก คนอดทนเรียกว่า คนที่มีปัญญามาก ไม่ตอบโต้ ไม่พูดสิ่งอะไรที่เกิดขึ้น ปัญญาจะเกิดขึ้น ต้องมีสติ มีความเพียร ทำให้มาก สัมมาทิฏฐิจะเกิดขึ้นเป็นปัญญา ให้สามารถที่จะดำเนินชีวิตไปถูกทางได้

เจ้าแม่กวนอิม นั้นคือ อวโลกิเตศวรโพธิสัตว์ คือ ผู้รักษาพระศาสนาของโคตมศากยมุนีพระพุทธเจ้า องค์ปัจจุบัน ที่เป็นไปตามคำสอนของทางฝ่ายมหายาน ซึ่งสมเด็จพระญาณสังวร สมเด็จพระสังฆราช สกลมหาสังฆปริณายก ได้นิพนธ์ไว้หนังสือชื่อ “พระพุทธเจ้าและพระโพธิสัตว์ในคำสอนของพระพุทธศาสนา” ในบทที่ชื่อว่า “พระพุทธเจ้าและพระโพธิสัตว์ฝ่ายมหายาน”

ส่วนชาวพุทธควรให้ความสำคัญในเรื่องนี้ มีคำอธิบายได้แล้วในบทที่ชื่อว่า “เถรวาทและอาจริยวาท” กล่าวโดยย่อ คือ “..พิจารณาดูหลักพระพุทธศาสนาที่แท้จริงนั้น มุ่งแสดงธรรม เพื่อให้เกิดความรู้ความเข้าใจ ปฏิบัติให้สำเร็จประโยชน์ได้ในปัจจุบัน เช่น หลักอริยสัจสี่ ไม่ได้มุ่งสืบความยาวสาวความยืดให้เนิ่นช้า ไม่มีประโยชน์ .. เมื่อกล่าวถึงพระองค์ในเวลาก่อนตรัสรู้ ก็เรียกว่า พระโพธิสัตว์ เป็นคำที่ใช้เรียกเพื่อให้เข้าใจได้เท่านั้น แต่เมื่อได้มีคติความคิดสาวยาวออกไป ก็กลายเป็นเรื่องยืดยาวใหญ่โต ถึงอย่างนั้น ก็เป็นเรื่องที่นับถือกันอยู่เป็นอันมาก และเป็นวรรณคดีทางศาสนาอันมีค่าที่ควรรักษาเอาไว้ ประกอบเป็นคติธรรมเป็นอันมาก..”

ดังนั้น ให้ปฏิบัติตามในเรื่องดังนี้แล้ว จะไม่มีปัญหากับฝ่ายนิกายไหนๆ โดยตัวของเราเอง ปฏิบัติแล้วก็จะไม่มีความเนิ่นช้าด้วย

(อ่านรายละเอียดเพิ่มเติมได้ที่ส่วนที่เกี่ยวข้อง)

 

 

27
1
นาทีในการอ่าน