สัมมาสมาธิเพื่อธรรมะอันยิ่ง

สัมมาสมาธิเพื่อธรรมะอันยิ่ง

S08E61

Time index

[04:08]  อุปกิเลส 11 อย่างที่ขัดขวางการทำสมาธิ  

[22:36]  ว่าด้วยลักษณะ และ อุปมาของสัมมาสมาธิ 

[35:02]  จูฬเวทัลลสูตร 

    เครื่องขวางที่ทำให้จิตไม่รวมเป็นสมาธินั้นได้แก่ อุปกิเลส 11 อย่าง  ประกอบด้วย  วิจิกิจฉา, อมนสิการ, ถีนมิทธะ, ความสะดุ้งหวาดเสียว, ความตื่นเต้นที่มากเกินไป, ความคะนองอยาก, ปรารภความเพียรจัด, ปรารภความเพียรย่อหย่อนเกินไป, ความกระสันอยาก, การส่งใจไปในสิ่งต่างๆ มากไป, การเพ่งต่อรูปทั้งหลายมากเกินไป  ซึ่งทั้งหมดนี้เมื่อเกิดขึ้นจะมีผลต่อการทำสมาธิ  ครั้นพระพุทธเจ้าได้ทรงกำจัดอุปกิเลสทั้ง 11 ได้แล้วก็ทรงเกิดอาสวักขยญาณทำวิมุติให้แจ้งได้ โดยเนื้อหารายละเอียดอยู่ในพระสูตรที่ชื่อว่า "อุปักกิเลสสูตร" 

    การทำสมาธิที่ปราศจากอุปกิเลสนั้นจัดเป็นสัมมาสมาธิซึ่งใน "ปัญจังคิกสูตร" ได้อธิบายถึงการเจริญสัมมาสมาธิอันเป็นอริยะที่ประกอบด้วยองค์ 5 ประการ โดยพระพุทธเจ้าได้แสดงธรรมพร้อมกับยกอุปมาขึ้นมาอธิบายแก่เหล่าภิกษุและพระพุทธเจ้าได้รับรองว่า เมื่อเจริญสัมมาสมาธิอันยิ่งแล้วจะทำให้ถึงพร้อมด้วยปัญญาอันยิ่งในธรรมนั้น ๆ ได้

    นอกจากนี้การสนทนาธรรมกับกัลยาณมิตร หรือภิกษุ - ภิกษณีก็สามารถทำให้เกิดปีติขึ้นได้ เพราะเมื่อมีปีติจิตย่อมรวมเป็นสมาธิได้โดยง่าย และ ทำให้เกิดปัญญาแตกฉานในธรรมะยิ่งขึ้น ดังตัวอย่างใน "จูฬเวทัลลสูตร" ที่อุบาสกวิสาขได้ถามปัญหากับภิกษุณีธรรมทินนา...จนเกิดความแจ่มแจ้งในธรรมว่าด้วยเรื่องอุปทานขันธ์ทั้ง 5 และอริยมรรคมีองค์ 8 ฯ

231
1
นาทีในการอ่าน