ธรรมเป็นเหตุให้ทำความเคารพ

S08E20

Time  Index

[07:15]  อธิบายเนื้อหาใน "มหาสกุลุทายิสูตร" 

[22:26]  สกุลุทายียกเหตุ 5 ประการที่ทำให้สาวกเคารพพระพุทธเจ้า

[28:00]  สาระสำคัญที่ควรมาปฏิบัติตามธรรมะของพระพุทธเจ้า

[50:00]  องค์ธรรมแห่งการตรัสรู้

เราต้องมีความเคารพในธรรมะ มีความยำเกรงในธรรมะในผู้สอนคือพระพุทธเจ้า ไม่ควรย่อหย่อน – เกียจคร้าน เพราะจะทำให้ความเข้าใจของเรามีความกว้างขวาง นี้เป็นเรื่องราวของปริพาชกชื่อ “สกุลุทายี” (อุทายี) ที่ได้ฟังธรรมะของพระพุทธเจ้า มีใน 2 วาระ

วาระแรกคือ มหาสกุลุทายิสูตร เป็นรายละเอียดที่ว่าทำไมสาวกถึงได้ให้ความเคารพ บูชาในพระพุทธเจ้า ส่วนเนื้อหาส่วนที่ 2 อยู่ใน จูฬสกุลุทายิสูตร เป็นพระสูตรที่ที่สั้นกว่า มีเนื้อหาเกี่ยวกับขันธ์ในอดีตทั้งเบื้องต้นเบื้องปลาย ซึ่งการที่พระพุทธเจ้าเทศน์โปรดสกุลุทายีก็ทำให้เขาเกิดศรัทธาอยากออกบวช

  • เราต้องมีความเคารพในธรรมะ มีความยำเกรงในธรรมะในผู้สอนคือพระพุทธเจ้า ไม่ควรขี้เกียจ หรือ ย่อหย่อนในการฟังธรรม
  • ธรรมเป็นเหตุให้ทำความเคารพ มีเนื้อหาด้วยกัน 2 ส่วน ในมหาสกุลุทายิสูตร และ จูฬสกุลุทายิสูตร
  • ธรรมเป็นเหตุให้ทำความเคารพ 5 ประการ คือ ศีล , การรู้เห็นตามที่เป็นจริง ,อธิปัญญาทั้งหลาย, อริยสัจ 4 , สติปัฏฐาน 4
  • นอกจากธรรม 5 ประการแล้วยังมีธรรมเป็นเครื่องส่งเสริมให้เกิดความเคารพคือ สัมปทาน 4 , อิทธิบาท 4 , อินทรีย์ 5 ,พละ 5 โพชฌงค์ 7 , โพธิปักขิยธรรม
  • วิโมกข์ 8 คือธรรมที่ทำให้เกิดความหลุดพ้น

เราต้องมีความเคารพในธรรมะ มีความยำเกรงในธรรมะในผู้สอนคือพระพุทธเจ้า… ไม่ควรย่อหย่อน - เกียจคร้าน เพราะจะทำให้ความเข้าใจของเรามีความกว้างขวาง สัปดาห์นี้ได้นำเรื่องของปริพาชกชื่อ “สกุลุทายี” (อุทายี) ได้ฟังธรรมะของพระพุทธเจ้ามี 2 วาระ ในวาระแรกคือ มหาสกุลุทายิสูตร ...เป็นรายละเอียดที่ว่าทำไมสาวกถึงได้ให้ความเคารพ บูชาในพระพุทธเจ้า ส่วนเนื้อหาส่วนที่ 2 อยู่ในจูฬสกุลุทายิสูตรเป็นพระสูตรที่กล่าวกับสกุลุทายีซึ่งมีเนื้อหาที่สั้นกว่า … เนื้อหาส่วนที่ 2 เกี่ยวกับขันธ์ในอดีตทั้งเบื้องต้นเบื้องปลาย ...ซึ่งการที่พระพุทธเจ้าเทศน์โปรดสกุลุทายีก็ทำให้เขาเกิดศรัทธาอยากออกบวช …

ณ สถานที่ที่ให้เหยื่อแก่นกยูง ในกรุงราชคฤห์ ในเมืองราชคฤห์ก็มีสถานที่ที่เป็นป่าไผ่หลายแห่ง และเป็นที่ให้เหยื่อแก่กระแตตรงวัดเวฬุวัน ใกล้มาหน่อยก็เป็นสถานที่ของปริพาชก(ที่ปริพาชกจะแสดงให้คนอื่นดูว่าตนเองถือพรตปฏิบัติอย่างไร) ขณะนั้นพระพุทธเจ้าทรงออกบิณฑบาตรในช่วงเช้าของฤดูหนาว เลยเสด็จไปพักที่อารามของพวกปริพาชกซึ่งอยู่ใกล้เมืองเพื่อรอเวลาให้ฟ้าสว่างเสียนิดหนึ่ง ในที่นั้นก็ได้พบสกุลุทายีปริพาชก… สกุลุทายีเห็นพระพุทธเจ้าเสด็จเข้ามาใกล้ก็ให้ทุกคนเงียบเสียงลงเพื่อจะดูว่าพระพุทธเจ้าจะตรัสอะไร เมื่อทักทายกันตามมารยาทกันแล้วพระพุทธเจ้าก็เอ่ยถามว่ากำลังคุยเรื่องอะไรกันอยู่ ซึ่งปริพาชกเหล่านั้นกำลังคุยถึงเรื่องหัวข้อที่สกุลุทายีได้มาจากศาลาประชาคมในเรื่องที่ศาสดาทั้งหมดกล่าวว่าเรื่องนี้เป็นบุญ … ในช่วง 2 - 3ปีนัั้นเป็นช่วงที่ศาสดาทั้ง 6 รวมทั้งพระพุทธเจ้าด้วยก็เป็น 7 ได้มาจำพรรษาอยู่ในกรุงราชคฤห์ตามเขตต่างๆ แต่ลูกศิษย์ของศาสดาแต่ละท่านก็ล้วนแตกต่างกันอย่างครูปูรณกัสสปก็มีชื่อเสียง อยู่จริง แต่ลูกศิษย์ก็ไม่ได้เข้าไปอยู่ด้วย ไม่ได้สักการะเคารพนับถือบูชา … แต่ลูกศิษย์ของสมณะโคดมนั้นเงียบเสียง ไม่ส่งเสียงอื้ออึง มีการสักการะเคารพบูชาครูอาจารย์และเข้าไปอาศัยอยู่ด้วย ทั้งหมดนี้คือของสังเกตของสกุลุทายี จึงนำเรื่องนี้มาเป็นประเด็นในการพูดคุย… นอกจากนี้สกุลุทายีได้ยกเหตุปัจจัยที่เขาเข้าใจขึ้นมา 5 ประการซึ่งเหตุปัจจัยนั้นประกอบด้วย 1) พระพุทธเจ้าเสวยพระกระยาหารน้อย (บริโภคอาหารน้อย) 2) ยินดีในจีวรตามมีตามได้ 3) ยินดีในบิณฑบาตรตามมีตามได้ 4) ยินดีในเสนาสนะอันตามมีตามได้ 5) ยินดีในเสนาสนะอันสงัด … ทั้งหมดใน 5 ข้อนี้เป็นข้อปฏิบัติที่พระพุทธเจ้าให้ทำอยู่แล้วเพราะบางข้อก็จัดเป็นธุดงควัตร และเป็นการทำความเพียรที่ได้ผล ไม่ถือเป็นการทำตนให้ลำบากเปล่าๆ ปลี้ๆ แต่ทั้งหมดนี้ไม่ใช่เหตุผลหลักที่ทำให้เกิดความเคารพ

พระพุทธเจ้ากล่าวแก่สกุลุทายีว่ามีสิ่งที่สำคัญกว่านั้น 5 ประการ คือ 1.) ศีลอันเป็นไปเพื่อความเป็นปกติของสมณะ ศีลของพรหมจรรย์ 2.) การรู้เห็นตามที่เป็นจริงๆ รู้อย่างไรก็สอนอย่างนั้นประกอบด้วยเหตุผล 3.) ปัญญาในอธิปัญญาทั้งหลายและการตอบคำถามของพระองค์ 4.) อริยสัจ 4 5.) สติปัฏฐาน 4 … นอกจากสติปัฏฐาน 4 แล้วยังมีสัมปทาน 4 ที่ใช้ป้องกันอกุศลธรรมที่จะเข้ามา และ เพิ่มพูนกุศลธรรมเพิ่ม เพื่อไม่ให้สิ่งดีๆ ที่มีนั้นเสื่อมไป … ยังรวมถึงอิทธิบาท 4 , อินทรีย์ 5 , พละ 5 , โพชฌงค์ 7 , โพธิปักขิยธรรม 37 , วิโมกข์ 8 , กสิณ 10 , ฌาณ 4 , วิชชา 8 ฯ

สกุลุทายีปริพาชกได้ยินนี้ก็ชื่นชมยินดีในภาษิตของพระพุทธเจ้า เพราะมีความเข้าใจแจ่มแจ้งในธรรมของพระพุทธเจ้าและได้ขอบวชแต่พอถูกลูกศิษย์ในสำนักของตนเองทัดทาน สุดท้ายก็ไม่ได้ออกบวชนับว่าพลาดโอกาสในการบรรลุธรรมและเป็นอันตรายในการบรรพชา

 
25
1
นาทีในการอ่าน