ปฏิปักษ์ของสภาวะจิต

S10E36

Time index

[01:35] เกริ่นนำ

[13:55] คำถาม: การตั้งสติ

[16:09] โดยปกติการตั้งสติในกายและจิตจะแยกกันอยู่แล้ว

[18:54] เพราะเห็นทุกข์จึงเห็นธรรมด้วยศรัทธาและปัญญา

[21:45] คำถาม: มหาปเทส 4 ปฏิบัติตามได้ยาก

[23:15] จุดประสงค์หลักคือ เพื่อใช้เป็นข้ออ้างอิงที่สำคัญในพระสูตรและพระวินัย แต่ไม่ใช่การตรวจสอบ

[30:50] คำถาม: เปรตทุกตนสามารถจำได้หรือระลึกได้ว่าชาติก่อนเกิดเป็นอะไร

[33:17] เป็นข้อสังเกตว่า สัตว์ที่มีกายละเอียดจะสามารถระลึกชาติได้ แต่อาจจะไม่สามารถระลึกได้ลึก ได้หมด หรือได้ตลอด

[36:34] อาสวะหรือกิเลสส่วนที่ทำให้เกิดเป็นเปรตคือ ราคะ ความอยาก ความหิวโหย

[41:54] คำถาม: ในกรณีของคนป่วยระหว่าง "ช่วงก่อนคนป่วยสลบไปและอยู่ด้วยเครื่องช่วยหายใจ" กับ "ช่วงที่คนป่วยสิ้นชีวิตภายหลังจากที่สลบไป" จิตดวงสุดท้ายถือเอาช่วงใด

[43:14] จิตมีลักษณะคล้อยไปตามอารมณ์ที่ติดมากับผัสสะต่างๆ

[45:54] จิตเป็นกระแสต่อเนื่องกันไป เหมือนกับกระแสน้ำ

[51:07] จิตทำงานอยู่ตลอดเวลาแม้ว่าบุคคลนั้นจะหลับหรือสลบไป ดังนั้นจะก้าวลงที่ขันธ์ห้าแบบใดก็ขึ้นกับสภาวะจิตในขณะที่กายแตกดับ

สภาวะจิตที่ข้องกับบุญหรือบาปต่างๆ จะพาให้บุคคลนั้นไปสู่ภพที่ต่างกันได้ อันได้แก่

  • ข้องกับกิเลส เช่น โทสะทำให้ไปเกิดเป็นสัตว์นรก โมหะทำให้ไปเกิดเป็นสัตว์เดรัจฉาน หรือราคะทำให้ไปเกิดเป็นเปรต
  • ในทางกลับกันหากสามารถระลึกถึงทานและศีลจะทำให้ไปเกิดเป็นเทวดาในสวรรค์ทั้งหกชั้นได้ หรือหากมีสติ จิตเป็นอารมณ์อันเดียว ระลึกถึงสีลานุสสติหรือจาคานุสสติ จะทำให้ไปเกิดเป็นพรหม

ดังนั้นจึงควรดำรงตนไม่ตั้งอยู่ในความประมาท ปฏิบัติธรรมฝึกจิตในการสั่งสมความดี และต้องมีจุดเหมาะสมที่สามารถทำให้ทั้งกายและจิตสมดุลได้ในระหว่างการทำกิจการงานใดๆ

การศึกษาธรรมะของพระพุทธเจ้าจนสามารถเป็นพหูสูตได้ก็ดี หรือหากยังไม่ลงใจในธรรมะข้อใดก็ควรนำธรรมะนั้นกลับมาเพื่ออ้างอิง เทียบเคียงกับแม่บทในพระสูตรหรือพระวินัยได้ จะทำให้เราไม่หนีไปจากคำสอนของพระพุทธเจ้าและอยู่ในทางของอริยมรรคมีองค์แปด มีความละเอียดและสามารถทำความเข้าใจในเนื้อหาเรื่องราวได้ดียิ่งขึ้น

ซึ่งสิ่งที่พระพุทธเจ้าทรงสอนนั้นเป็นไปเพื่อสิ่งที่ประกอบด้วยประโยชน์ เป็นเงื่อนต้นของพรหมจรรย์ เพื่อความรู้ยิ่ง เพื่อความรู้พร้อม เพื่อความหน่ายทุกข์ เพื่อคลายกำหนัด เพื่อความดับ และเพื่อนิพพานเป็นที่สุดจบ

46
1
นาทีในการอ่าน