นัยยะธรรมจากมหาปรินิพพาน

S10E33

Time index

[01:11] เกริ่นนำ

[06:05] คำถาม: วิธีกำหนดจิตหรือกลอุบายในการนั่งสมาธิซึ่งทำได้ยากมากในช่วงฤดูร้อน

[08:21] สำคัญที่การเข้าสมาธิเพื่อทำจิตให้สงบลง อาจจะเปลี่ยนอิริยาบถหรือสถานที่ในการปฏิบัติบ้างก็ได้

[13:02] ฝึกปฏิบัติให้เกิดความชำนาญ ต้องอดทนเพื่อไม่ให้อกุศลธรรมเกิดและไม่เก็บกด

[14:05] ทำได้ 2 วิธีคือ เพ่งจิตให้เห็นด้วยปัญญาอย่างชัดเจน พิจารณาถึงความไม่มีตัวตนเพื่อการปล่อยวาง และ ทำให้จิตสงบโดยการระลึกถึงอนุสสติ 10

[16:47] ให้มุ่งเน้นพิจารณาที่ความเป็นสัปปายะคือ สบายและเหมาะสมต่อการที่จิตเป็นสมาธิ

[21:09] คำถาม: อารมณ์พระนิพพานเป็นอย่างไร

[21:25] คำจำกัดความและระดับของนิพพาน

[24:02] ทางที่จะให้ไปถึงพระนิพพานคือ อริยมรรคมีองค์แปด

[27:47] เห็นได้ด้วยตัวเอง (สันทิฏฐิโก) ดำเนินไปเองด้วยศรัทธาอย่างลงมั่นไม่หวั่นไหว ปฏิบัติด้วยความเพียรซึ่งถึงพร้อมด้วยศีล สมาธิ และปัญญา

[31:13] คำถาม: ความรู้สึกบนกายที่เจ็บแปร๊บๆ เหมือนมดไต่ ในขณะที่นั่งดูเวทนานุปัสสนาสติปัฏฐาน เป็นผัสสะแบบใดในเมื่อมันไม่มีโผฏฐัพพะ

[32:35] โผฏฐัพพะมีอยู่ เป็นความรู้สึกทางกายซึ่งเกิดขึ้นได้ทั้งภายในและภายนอก 

[34:37] มีสติรู้ชัดได้ทั้งการเกิดและการดับ แม้ยังละไม่ได้ก็ตาม

[38:52] เมื่อกายสังขารระงับ ด้วยการฝึกสติให้มีกำลังมากยิ่งขึ้นจนกลายเป็นสมาธิ และทำให้เกิดวิมุตติ (สภาวะที่แยกพ้นจากกันอย่างชัดเจน)

[41:39] สรุปรวบยอด "มหาปรินิพพานสูตร"

[43:03] รายละเอียดเกี่ยวกับเหตุการณ์ 18 เดือนสุดท้าย ก่อนการปรินิพพาน

[44:07] เริ่มเกิดสงครามระหว่างพระเจ้าอชาตศัตรูแห่งแคว้นมคธกับกษัตริย์ลิจฉวีในแคว้นวัชชี

[47:22] รอบปีแห่งการสูญเสีย ทั้งพระสารีบุตรและพระโมคคัลลานะทรงปรินิพพาน รวมถึงกษัตริย์หลายๆพระองค์ทรงสวรรคต

[49:07] ได้ทรงแสดงธรรมที่สำคัญคือ "แว่นส่องธรรม" และทรงจำพรรษาสุดท้ายที่เมืองไวสาลี

[51:04] ไม่มีธรรมะในกำมือ "อาจาริยมุฏฐิ"

[52:13] ทรงปลงอายุสังขาร

[53:54] มหาปเทสสี่คือ หลักเกณฑ์วินิจฉัยหรือตัดสินว่า อะไรเป็นธรรม อะไรเป็นวินัยในพุทธศาสนานี้

[55:02] ทรงประทับอนุฏฐานไสยา

[56:01] ทรงอธิบายถึงสังเวชนียสถานสี่ การจัดการสรีระของพระองค์ และถูปารหบุคคล

[56:30] สักขีสาวก

[57:50] ปัจฉิมวาจาของพระพุทธเจ้า อาการปรินิพพาน การบูชาสรีระ และการแบ่งพระธาตุ

นิพพาน หมายถึง ความดับเย็น ดับสนิทแห่งกิเลสและกองทุกข์ เป็นที่สุดจบของการปฏิบัติ ทั้งนี้อาจจะมีการกล่าวถึงในความหมายของการดับในเรื่องต่างๆกันได้อีก เช่น

  • ความดับของกาม (หรือฌานหนึ่ง )
  • ความดับของวิตก วิจารณ์ (หรือฌานสอง)
  • ความดับของปิติ (หรือฌานสาม)
  • ความดับของความสุข เหลือแต่อุเบกขาล้วนๆ (หรือฌานสี่)
  • ความดับของรูปทั้งหมด (หรืออรูปฌาน)

ทางที่จะให้ไปถึงพระนิพพานได้คือ อริยมรรคมีองค์แปด ซึ่งเราทุกคนสามารถปฏิบัติตามพระธรรมนี้ และจะเห็นได้ด้วยตนเอง(สันทิฏฐิโก) ไม่ต้องเชื่อคำผู้อื่น อีกทั้งยังดำเนินไปเองด้วยศรัทธาอย่างลงมั่นไม่หวั่นไหว ปฏิบัติด้วยความเพียรซึ่งถึงพร้อมด้วยศีล สมาธิ และปัญญา

นิพฺพานํ ปรมํ สุขํ
นิพพานัง ปรมัง สุขัง

" นิพพานเป็นสุขอย่างยิ่ง "

63
1
นาทีในการอ่าน