อย่าตกหลุมแห่งทิฏฐิ

S10E13

Time index

[02:24] ประชาสัมพันธ์การจัดรายการสดทั้งภาพและเสียงที่ สวท. โดยจะมีการออกอากาศในวันที่ 25 - 26 มกราคม 2563 (เวลา 5:00 น. - 6:00 น.)

[05:25] พิมพ์ด่า+พิมพ์โกหก กับ พูดด่า+พูดโกหก รับผลกรรมเหมือนกันหรือไม่ อย่างไร

[11:37] ความหนักเบาของผลกรรมนั้น มาจากทางใจจะหนักที่สุดและหนักมากกว่าทางกายหรือวาจา เพราะเรามีใจเป็นใหญ่ ใจเป็นประธาน ทั้งนี้เปรียบเทียบเจตนาในการกระทำนั้นๆ เปรียบเสมือนรอยกรีดบนน้ำ บนทราย และบนหิน

[17:07] เมื่อมีการใช้ Social Media กันอย่างกว้างขวาง จึงทำให้การสื่อสารข้อความต่างๆแพร่กระจายออกไปได้ง่ายขึ้น เร็วขึ้น และไกลขึ้น ซึ่งก็จะทำให้การเบียดเบียนหรือการสร้างบาป อกุศลธรรมเพิ่มขึ้นเช่นกัน

[18:47] ถ้าเรารู้หรือได้ยินคำที่ใครเขาว่าคนอื่นแล้วอีกคนมาถามว่าเราได้ยินอย่างนี้ๆ หรือไม่ เราควรจะตอบตามความจริงว่าเราได้ยินมาอย่างนี้หรือจะไม่ตอบ หรือควรจะอย่างไร

[19:25] ลักษณะการโกหกประกอบด้วย รู้บอกว่าไม่รู้, ไม่รู้บอกรู้, เห็นบอกว่าไม่เห็น, ไม่เห็นบอกเห็น, ได้ยินบอกว่าไม่ได้ยิน, และไม่ได้ยินบอกว่าได้ยิน

[20:47] สัมมาวาจาประกอบด้วย 3 ลักษณะคือ ไม่พูดโกหก, ไม่พูดส่อเสียดเพื่อยุยงให้แตกกัน, และไม่พูดคำหยาบ ไม่พูดเพ้อเจ้อ

[25:18] การตอบปัญหาของพระพุทธเจ้าแบ่งออกเป็น 4 ลักษณะคือ ตอบตรงไปตรงมา ตายตัว, มีการถามย้อนกลับแล้วจึงตอบ, มีการแยกแยะ เพิ่มเติมรายละเอียดคำตอบในสถานการณ์ที่แตกต่างกัน, นิ่ง ไม่ตอบเลย เพราะเป็นคำถามที่ตอบแล้วจะทำให้เกิดความสับสน ไม่ชัดเจน หรือตกหลุมแห่งทิฏฐิต่างๆ

[28:44] ต้องทำให้เกิดองค์แห่งมรรค 4 อย่างอยู่ในสัมมาวาจาด้วย อันได้แก่ สัมมาทิฏฐิ(ปัญญา) สัมมาวายามะ(ความพยายาม) สัมมาสติ(ระลึกถึงสิ่งที่ควร) และสัมมาวาจา ซึ่งถือว่าเป็นการปฏิบัติธรรมตลอดเวลา

[29:58] คนส่วนใหญ่กลัวตายเพราะอะไร และทำอย่างไรจึงจะไม่กลัวตาย

[30:10] ความตายคือ การทอดทิ้งร่าง การขาดแห่งอินทรีย์ ไม่สามารถรับรู้สิ่งใดๆโดยอายตนะทั้งหลายได้

[30:58] กลัวตายเพราะ กลัวสูญเสียความสุขที่เคยได้รับตอนมีชีวิตอยู่, กลัวเจ็บ, กลัวการพลัดพรากจากสิ่งที่ตนรัก, และกล้วว่าตายแล้วไปไหน

[40:30] กลัวสิ่งใดให้เข้าหาสิ่งนั้นด้วยจิตที่เป็นสมาธิ จะทำให้ความกลัวค่อยๆ คลายลง

[43:09] การนําหลักธรรมมาใช้ปฏิบัติตน เพื่อเป็นแนวทางการแก้ไขหรือขจัดปัญหาข้อขัดแย้ง มีหรือไม่ อย่างไร

[44:10] หลักธรรมที่สำคัญและได้ผลที่สุดคือ เมตตาธรรมค้ำจุนโลก

[50:41] กรรมของการผูกโกรธกัน จะได้รับผลให้ไปเกิดในนรก กำเนิดเดรัจฉาน เปรตวิสัย อบาย ทุคติ วินิบาต ไปในที่ที่ไม่ดี

[52:34] เมตตาธรรมแก้ไขได้ทุกปัญหาข้อขัดแย้งเริ่มตั้งแต่ครอบครัว สังคม ประเทศชาติ และระดับโลก สามารถปรับปรุงสถานการณ์ให้ดีขึ้น รวมถึงเปลี่ยนแปลงพฤติกรรมคนได้ด้วย

บุคคลตรึกตรองแล้วค่อยเปล่งวาจาหมายถึง เมื่อคิดอย่างไรจึงแสดงออกไปอย่างนั้นไม่ว่าจะเป็นการพูดหรือการเขียนก็ตามทั้งที่เป็นการชมและการตำหนิ ด่าว่า เพียงแต่เป็นการกระทำที่มีทวารต่างกันเท่านั้น โดยแยกไว้ดังนี้

  • ทางกาย มีช่องทางเป็นกายทวาร การปรุงแต่งทางกายสังขาร และแสดงออกเป็นกายกรรม
  • ทางวาจา มีช่องทางเป็นวจีทวาร การปรุงแต่งทางวจีสังขาร และแสดงออกเป็นวจีกรรม
  • ทางใจ มีช่องทางเป็นมโนทวาร การปรุงแต่งทางมโนสังขาร และแสดงออกเป็นมโนกรรม

อีกทั้งการพูดจาสื่อสารก็ควรยึดหลักสัมมาวาจา ซึ่งประกอบด้วย 3 ลักษณะคือ ไม่พูดโกหก, ไม่พูดส่อเสียดเพื่อยุยงให้แตกกัน, และไม่พูดคำหยาบ ไม่พูดเพ้อเจ้อ ในทางตรงกันข้ามกันหากพูดวาจาตรงแต่ทำให้เกิดการแตกแยก ใช้คำพูดสวยหรูแต่ทิ่มแทงใจผู้ฟัง พูดกล่าวโทษเพราะคิดไปเองหรือไม่มีหลักฐานที่อ้างอิง เราก็ไม่ควรพูดซึ่งถือว่าเป็นปัญญาที่เกิดขึ้นหรือสัมมาทิฏฐิที่ถูกต้องนั่นเอง และยังเป็นการไม่เบียดเบียนทั้งตนเองและผู้อื่นอีกด้วย

คนส่วนใหญ่มักจะกลัวตายด้วยหลายๆ สาเหตุด้วยกัน เราสามารถเปลี่ยนความกลัวตายให้เป็นความไม่กลัวตายได้โดยการตั้งไว้ซึ่งหิริและโอตตัปปะ (ความละอายและความเกรงกลัวต่อบาป) ทำให้เรามีความเข้าใจและทิฏฐิความเห็นที่ถูกต้อง แยกตามแต่ละสาเหตุดังนี้

  • กลัวสูญเสียความสุขที่เคยได้รับตอนมีชีวิตอยู่ ให้ทำความเข้าใจว่าความสุขที่เคยมีมา ไม่ได้เป็นสาระสำคัญของชีวิตเปรียบได้กับเศษหญ้า เศษไม้ เศษฟาง
  • กลัวเจ็บ ให้รู้ถึงวิธีการจะระงับหรือออกจากทุกขเวทนานั้นๆ
  • กลัวการพลัดพรากจากสิ่งที่ตนรัก ให้ทำความเข้าใจว่าการพลัดพรากใดๆเป็นเรื่องธรรมดาของชีวิต
  • กล้วว่าตายแล้วไปไหน ให้หมั่นสร้างความดี เพื่อเป็นความมั่นใจว่าเราทำความดีแล้ว เมื่อตายย่อมไปสู่ที่ที่ดีแน่นอน

อย่างไรก็ตาม หากกลัวตายให้ระลึกถึงมรณะสติอย่างสม่ำเสมอ เพื่อเป็นการละบาป ละอกุศลธรรม และระลึกถึงกุศลธรรมได้มากขึ้น

หลักธรรมระงับความขัดแย้งที่สำคัญและได้ผลมากที่สุดคือ เมตตาธรรม ซึ่งจะต้องนำไปใช้และปฏิบัติกับทุกคน ทุกฝ่าย ไม่แบ่งพรรคแบ่งพวก เราสามารถแผ่เมตตาให้ได้อย่างกว้างขวาง อย่างไม่มีประมาณ ซึ่งต้องไม่มีความคิดแบบผูกเวรหรือมีอกุศลใดๆเลย

88
1
นาทีในการอ่าน