กิจที่ควรทำในอริยสัจสี่ (ตอนที่ 2) : ทุกข์เป็นสิ่งที่ควรกำหนดรู้

รายการ "ธรรมะรับอรุณ Live" โดย พระอาจารย์มหาไพบูลย์ อภิปุณฺโณ จากวัดป่าดอนหายโศก อ.หนองหาน จ.อุดรธานี
ร่วมดำเนินรายการโดย คุณ เตือนใจ สินธุวณิก ออกอากาศทาง Facebook "Puredhamma.com" วันที่ 14 ก.ย.2561 เวลา 20.00 น. ออกอากาศทาง FM92.5 ในวันที่ 16 ก.ย.2561 เวลา 05.00 น.

 

HIGHLIGHTS:

  • พิจารณารายละเอียดและผลลัพธ์ หากเข้าใจหรือปฏิบัติไม่ถูกต้องในรอบ 3 อาการ 12 ของอริยสัจทั้ง 4
  • แนวทางแก้ไขหากการปฏิบัติธรรมไม่เกิดความก้าวหน้า หรือถึงทางตัน

บทคัดย่อ

 

เพื่อให้การปฏิบัติธรรมเป็นไปในทางที่ถูกต้อง มีความก้าวหน้าเกิดขึ้น ควรจะปฏิบัติตามหลักอริยมรรคมีองค์แปดซึ่งเป็นสิ่งที่ควรทำให้มาก เจริญให้มาก อีกทั้งเราต้องพิจารณาส่วนต่างๆที่เกี่ยวข้องกับรอบ 3 อาการ 12 ของอริยสัจทั้ง 4 ตามรายละเอียดดังนี้

  1. ทุกข์หรือขันธ์ห้าคือสิ่งที่ควรกำหนดรู้ ซึ่งเราต้องทำความเข้าใจไม่ใช่ละทิ้ง (ปหานะ) เขี่ยทิ้งหรือทำลายมันไป
  2. ส่วนสุดหรือทางตัน 2 ทาง อันได้แก่ กามสุขและการทรมานตนเอง หากปฏิบัติไม่ถูกต้องในอริยสัจสี่จะทำให้ตันไปในด้านใดด้านหนึ่ง ในทางตรงกันข้ามหากปฏิบัติได้อย่างถูกต้องในอริยสัจสี่จะทำให้หลุดออกมาได้
  3. คนที่ฆ่าตัวตาย หรือผู้ที่อยากสุข ไม่อยากทุกข์ ต้องปรับแนวคิดในส่วนของกิจที่ควรทำในอริยสัจสี่ให้ถูกต้อง กล่าวคือ “ละตัณหา เพื่อให้เข้าใจความทุกข์” โดยที่ความเพียรในรูปแบบต่างๆควรจะต้องเป็นไปในทางของมัชฌิมาปฏิปทา ซึ่งเป็นระบบของการปฏิบัติตามหลักอริยมรรคมีองค์แปด

 

เมื่อปฏิบัติธรรมแล้วเราต้องละความอยากหรือตัณหา ในขณะเดียวกันเราต้องทำความเพียรอยู่อย่างสม่ำเสมอ ไม่หย่อนเกินไป หรือไม่ตึงเกินไปจนกลายเป็นการทรมานตนเองอย่างไร้ค่า ยกตัวอย่างเช่น

  • การประกอบอาชีพหรือการสร้างฐานะทางสังคม โดยไม่ทำตามแนวทางของอริยมรรคมีองค์แปด ถือเป็นการปฏิบัติที่ผิดพลาด
  • ละทิ้งหน้าที่ความรับผิดชอบ เหยาะแหยะ ปล่อยปละละเลย เพื่อมุ่งไปในการปฏิบัติธรรมเพียงอย่างเดียว

การปฏิบัติตามหลักอริยมรรคมีองค์แปดนั้น “ไม่เนื่องด้วยความทุกข์ ไม่เนื่องด้วยโทมนัส แต่เป็นไปเพื่อความสุขโสมนัสทีเดียว” นั่นหมายถึงว่า เรามีชีวิตในปัจจุบันตอนนี้อย่างไร สามารถใช้ชีวิตขณะนี้ให้มีความสุขได้อย่างนั้น ตอนนั้น โดยใช้หลักอุฏฐานสัมปทา คือ ถึงพร้อมด้วยความขยันหมั่นเพียร เลี้ยงชีพด้วยการหมั่นประกอบการงาน เป็นผู้ขยันไม่เกียจคร้านในการงานหรือในการทำธุระหน้าที่ของตน ซึ่งประกอบด้วยปัญญาเครื่องสอดส่อง อันเป็นอุบายในการงานนั้น ให้สามารถทำได้สำเร็จ ด้วยการตั้งเป้าหมายตามหลักของอิทธิบาทสี่ มีสมาธิโดยอาศัยฉันทะ วิริยะ จิตตะ และวิมังสาเป็นประธานกิจ

พระสูตร / เรื่องที่เกี่ยวข้อง