ความสุขที่เหนือกว่าสุขทั้งปวง

HIGHLIGHTS:

  • ความคิดที่มักเกิดขึ้นและทำให้ผู้เพียบพร้อมบางคนฆ่าตัวตาย
  • ความสุขที่เหนือกว่าความสุขทั้งปวง มีคุณลักษณะอย่างไร และสามารถสร้างขึ้นได้ด้วยวิธีใด
  • ทางเลือกของบุคคลที่มีความทุกข์ครอบงำหรือทุกข์ท่วมทับแล้ว

บทคัดย่อ

ผู้ที่มีชื่อเสียง พร้อมด้วยฐานะการเงินที่ดีและประสบความสำเร็จในหน้าที่การงาน แต่ต้องการฆ่าตัวตายเพราะคิดว่า

  • ตนเองทุกข์มาก ต้องการจบเรื่องราวทุกอย่างด้วยการจบชีวิตตนเอง
  • ไม่มีประโยชน์ที่จะมีชีวิตอยู่ต่อไป

หากพิจารณาดู จะเห็นว่าการยึดติดในโลกธรรมแปด (สุข ทุกข์ สรรเสริญ นินทา มีลาภ เสื่อมลาภ มียศ เสื่อมยศ) ไม่ได้นำมาซึ่งความสุขที่แท้จริงในชีวิต เพราะมันมีความเสื่อมเกิดขึ้น เป็นของไม่เที่ยง จึงนำมาซึ่งความทุกข์ได้ เนื่องจากจิตใจจะมีความวุ่นวายอยู่ตลอดเวลา พิจารณาได้ไม่ถูกต้อง เพราะมีอารมณ์แยกออกจากกัน โดยเข้าไปยินดีในการได้มา แต่ยินร้ายหรือกลัวที่จะสูญไปเสื่อมไป ซึ่งจะทำให้การตัดสินใจในการมีชีวิตอยู่ผิดพลาดได้

ในทางกลับกัน หากเราเห็นตามความเป็นจริงว่าในโลกธรรมแปด (สุข ทุกข์ สรรเสริญ นินทา มีลาภ เสื่อมลาภ มียศ เสื่อมยศ) มีความเกิดขึ้นและแปรปรวนไปเป็นธรรมดา ไม่ยอมให้โลกธรรมแปดต่างๆครอบงำจิต ไม่ยึดถือ ทุกข์ที่มากับโลกธรรมแปดทั้งหลายจะไม่ติดมาด้วย ซึ่งจะทำให้เรามีความสุขเหนือกว่าขึ้นไป เป็นสุขที่พ้นจากความทุกข์ทั้งหลาย และเป็นความสุขที่เหนือกว่าความสุขทั้งปวง ซึ่งก็คือ “ความสุขที่เกิดจากความร่าเริงในธรรม” เป็นความสุขที่เกิดจากสมาธิ รักษาศีล ฟังธรรมแล้วมีคุณธรรม พระพุทธเจ้าทรงตรัสไว้ว่า ศีล สมาธิ ปัญญา และภาวนาเป็นสามัญญผล เป็นผลที่ทำให้มีความสุขที่มากกว่า แต่มีความทุกข์นิดเดียว

ทุกคนไม่ว่าจะเป็นคนธรรมดา หรือเป็นผู้ที่มีชื่อเสียง พร้อมด้วยฐานะการเงินที่ดีและประสบความสำเร็จในหน้าที่การงาน ก็สามารถหาความสุขที่เกิดจากความร่าเริงในธรรมได้ เป็นการหาความสุขจากภายใน โดยมีอาหารทางใจเป็น

  • สมาธิ ซึ่งพระพุทธเจ้าทรงเปรียบเหมือนเสบียง เช่น ข้าว ธัญพืช น้ำ ยารักษาโรค เป็นต้น
  • ธรรมะ เปรียบเสมือนประทีป
  • มีตนเองเป็นสรณะ เป็นที่พึ่ง ที่เกาะ

พระพุทธเจ้าทรงสั่งสอนว่า บุคคลที่มีความทุกข์ครอบงำหรือทุกข์ท่วมทับแล้ว จะมีทางเลือก 2 ทาง คือ

  1. เลือกที่จะจมอยู่ในกองความทุกข์นั้น ร่ำไห้ คร่ำครวญ ทุบอกชกตัว
  2. แสวงหาที่พึ่งภายนอกว่า ใครหนอจะรู้ทางออกของทุกข์นี้สัก 1 หรือ 2 วิธี ซึ่งก็คือ พระพุทธเจ้านั่นเอง โดยทางออกนั้น ได้แก่
    1. เราเห็นความไม่เที่ยงของสิ่งที่กำลังทุกข์นี้อยู่
    2. อย่าเอาจิตไปใส่ในความทุกข์นั้นๆ แต่ให้มาหาความสุข ความสงบที่เกิดจากภายในแทน โดยพยายามตั้งสติไว้ โดยการนั่งสมาธิ กำหนดจิตตามหลักของอนุสสติสิบอย่าง หรือต้องฝืนเพื่อที่จะปฏิบัติตามให้ถึงอริยมรรคมีองค์แปดให้ได้ โดยไม่ผสมปนเป หรือเจือปนด้วยความชั่วแม้แต่น้อย

พระสูตร / เรื่องที่เกี่ยวข้อง