กายนครที่ปลอดภัย

HIGHLIGHTS:

  • องค์ประกอบที่สำคัญของเมืองกาย และหน้าที่หลักขององค์ประกอบในแต่ละส่วน
  • เมื่ออยู่ในที่ทำงาน ควรวางตัวอย่างไรไม่ให้เกิดอคติ (Bias)

บทคัดย่อ

 

คำถาม 1: ถ้าอยู่ท่ามกลางสมรภูมิรบต้องวางตัวอย่างไรไม่ให้ Bias ในที่นี้สนามรบคือ ที่ทำงาน

คำตอบ 1: พระพุทธเจ้าทรงอุปมาอุปไมย ร่างกายของมนุษย์เป็นเมืองกาย มีธาตุสี่ (ดิน น้ำ ไฟ ลม) เป็นโครงสร้างของเมือง มีเจ้าเมืองคือ จิตของเรา หากต้องกันป้องกันเมืองนี้ให้ปลอดภัยจากภัยต่างๆ จำเป็นต้องประกอบด้วยองค์ประกอบที่สำคัญ 7 อย่างดังต่อไปนี้

  1. มีคูล้อมรอบและเชิงเทินเดินรอบ เปรียบได้กับหิริและโอตัปปะ ซึ่งก็คือความเกรงกลัวและความละอายต่อบาป
  2. มีกำแพงล้อมรอบสมบูรณ์ด้วยการก่อและการฉาบ เปรียบได้กับปัญญาที่มองเห็นความไม่เที่ยง เห็นตามความเป็นจริง ไม่มีอคติ และสามารถปล่อยวางได้
  3. มีประตูอยู่หกประตู เปรียบได้กับอายตนะภายใน คือ ตา หู จมูก ลิ้น กาย ใจ
  4. มีนายทวาร เปรียบได้กับสติ ระลึกได้ถึงสิ่งที่ทำ จำคำที่พูดแล้วแม้นานได้ สามารถควบคุมไม่ให้อกุศลธรรมเกิด ในขณะเดียวกันสามารถทำให้กุศลธรรมเกิดขึ้นได้ด้วย
  5. มีกองทหารที่ใช้ป้องกันเมือง เปรียบได้กับความเพียร (วิริยะ) หรือความกล้าที่จะเผชิญกับอกุศลธรรม
  6. มีอาวุธยุทโธปกรณ์ เปรียบได้กับการสั่งสมสุตตะ การศึกษา และทำความเข้าใจในธรรมะที่พระพุทธเจ้าทรงแสดงไว้ด้วยความงดงาม บริสุทธิ์ บริบูรณ์สิ้นเชิง ทั้งในเบื้องต้น ท่ามกลาง และที่สุด
  7. มีเสาระเนียดที่มั่นคง เปรียบได้กับศรัทธาในการตรัสรู้ของพระพุทธเจ้า

 

นอกจากนั้นแล้ว เมืองกายนี้จำเป็นต้องมีเสบียงกรัง อาหาร น้ำ เครื่องอุปโภคบริโภค เครื่องซ่อมแซม และยารักษาโรค ซึ่งเปรียบได้กับสมาธิและฌานทั้งสี่ โดยมีรายละเอียดดังนี้

  • ฌานที่หนึ่ง ได้แก่ หญ้าไม้ น้ำ
  • ฌานที่สอง ได้แก่ อาหารที่รับประทานได้ อยู่ท้อง เช่น ข้าว
  • ฌานที่สาม ได้แก่ อาหารอันละเอียด ประณีต เช่น ข้าวฟ่าง ลูกเดือย
  • ฌานที่สี่ ได้แก่ ยารักษาโรค เนยใส เนยข้น น้ำมัน น้ำผึ้ง น้ำอ้อย เกลือ

 

เมืองกายใดๆ ที่ได้เตรียมตัว ทำการสร้างเป็นประจำ สั่งสมอย่างสม่ำเสมอ และพรั่งพร้อมด้วยองค์ประกอบที่กล่าวมาข้างต้น ถือว่าเป็นเมืองกายที่มั่งคั่ง มั่นคง อุดมสมบูรณ์ สามารถต่อสู้กับข้าศึกที่ยกทัพมาได้อย่างไม่มีปัญหา ซึ่งข้าศึกทัพใหญ่เปรียบได้กับความแก่ ความเจ็บ และความตาย ในขณะเดียวกันอาจจะมีกองกำลังมาสอดแนมบ้าง เช่น ความทุกข์เล็กๆ น้อยๆ ผัสสะต่าง ๆ ที่ผ่านเข้ามา เป็นต้น และรอราชทูตคู่หนึ่งคือ สมถะและวิปัสสนา เพื่อมาบอกข่าวสารกับเจ้าเมือง (วิญญาณหรือการรับรู้ของเรา) โดยเดินทางมาตามทางของมรรคแปด และถ้อยคำตามที่เป็นจริงในข่าวสารนั้นก็คือ นิพพาน นั่นเอง

เราทุกคนสามารถเริ่มต้นได้เดี๋ยวนี้ ตอนนี้เลย โดยการมีเสาระเนียดก่อน ซึ่งเป็นการปลูกศรัทธาในการตรัสรู้ของพระพุทธเจ้า ศรัทธาในธรรมที่ท่านทรงสอนว่าสามารถนำไปปฏิบัติใช้ได้จริง และบรรลุธรรมได้จริง หลังจากมีเสาระเนียดเรียบร้อยแล้ว ก็จะสามารถสร้างและพัฒนาในองค์ประกอบที่เหลือให้เกิดขึ้นตามมาได้

ถ้าเราไม่ประมาท ระมัดระวัง รู้จักตั้งสติตั้งแต่วันนี้ ปลูกศรัทธาในคำสอนของพระพุทธเจ้าไว้อย่างถูกต้องเป็นอย่างดี จะทำให้เมืองกายของเรามั่งคั่ง เจริญ มั่นคงและสมบูรณ์ มีความพร้อมที่จะสามารถรอต้อนรับราชฑูตและข้าศึกทัพใหญ่ซึ่งเดินทางมาหาอย่างแน่นอน และได้รับข่าวสารอันเป็นพระนิพพานได้ในที่สุด

 

- - - ตอบคำถาม : เพื่อนคุณสิสฺส

พระสูตร / เรื่องที่เกี่ยวข้อง