ตกอยู่ในกระแสกาม

HIGHLIGHTS:

  • ความหมายและรายละเอียดของ “กาม”
  • ต้องสร้างเหตุปัจจัยอย่างไร หากต้องการความสุขที่เกิดจากกามในภพภูมิที่เหนือกว่ามนุษย์
  • เมื่อต้องการออกจากกระแสของกาม ควรทำอย่างไร

บทคัดย่อ

สังคมปัจจุบันจะมุ่งเน้นไปในทางวัตถุนิยมมากขึ้น เกี่ยวข้องกับเทคโนโลยีมากมาย ซึ่งก็มีทั้งประโยชน์และโทษในเวลาเดียวกัน ทำให้การดำเนินชีวิตของเรานั้นเต็มไปด้วย “กาม” ซึ่งหมายถึง ความกำหนัดยินดีพอใจที่เกิดขึ้นจากสิ่งใดก็ตามที่มากระทบตา หู จมูก ลิ้น และกาย แบ่งเป็น 2 อย่างคือ

  1. วัตถุกาม คือ สิ่งซึ่งเป็นที่ตั้งของความยินดี ความพอใจความปรารถนา
  2. กิเลสกาม คือ สภาพธรรมที่ยินดีพอใจ หรือเศร้าหมองติดข้องในอารมณ์ต่างๆ แม้แต่ความพอใจนั้นเองก็เป็นกิเลสกามเช่นกัน

การเปรียบเทียบว่าบุคคลใดเป็นคนดีให้วัดจากกิเลสกามของผู้นั้น หากมีกิเลสกามมากก็ถือว่าเป็นคนไม่ดี ในทางกลับกันมากหากมีกิเลสกามน้อยก็ถือว่าเป็นคนดี

ทั้งนี้ผัสสะที่มีมากขึ้นอาจเป็นเหตุให้กิเลสกามมากขึ้นก็ได้ เพราะกิเลสมีผัสสะเป็นแดนเกิด ในทางกลับกันผัสสะที่มีมากขึ้นอาจเป็นเหตุให้กิเลสกามลดลงก็ได้ เพราะเมื่อมีผัสสะแล้วเราทำให้เกิดมรรคแปดจึงทำให้กิเลสลดลงนั่นเอง อย่างไรก็ตามการจะทำให้กิเลสมากขึ้นหรือลดลงนั้นขึ้นกับตัวเราทั้งสิ้น ที่จะต้องมีสติตลอดเวลา

กามเป็นของไม่เที่ยง มีโทษมากมาย เปรียบได้กับของที่ยืมเขามา ผลไม้ ชิ้นเนื้อ หรือเขียงสับเนื้อ หากเปรียบเทียบความสุขที่เกิดจากกามของสัตว์โลกในภพภูมิที่ต่างกัน ผู้ที่อยู่ภพภูมิสูงกว่าย่อมมีความสุขที่เกิดจากกามเหนือกว่าและละเอียดกว่ามาก ดังนั้นเราจึงใคร่ครวญให้ดีว่าเราต้องการความสุขที่เกิดจากกามในภพภูมิปัจจุบันของเราหรือไม่

หากเราต้องการกามที่อยู่ในภพภูมิที่เหนือกว่า เช่น สวรรค์หรือพรหมโลก เราต้องมีทาน ศีล และภาวนาในขณะปัจจุบันเป็นเบื้องต้น เพราะเราจะได้ความสุขที่ยิ่งๆไปกว่า

ผู้ที่มีปัญญาจะมองการณ์ไกล ไม่ฉกฉวยแค่ประโยชน์เบื้องหน้าเล็กน้อย ไม่ไหลไปตามกระแสหรือถูกตัดด้วยกระแสของมาร เพราะการให้ทาน รักษาศีล และปฏิบัติภาวนานั้นให้อานิสงค์กับเราอย่างมากและยังติดตามตัวเราไปด้วยอีกนาน

เมื่อเราเห็น “ทาน ศีล สวรรค์ โทษของกาม และอานิสงค์ในการหลีกออกจากกาม” เกิดขึ้นซ้ำไปซ้ำมา ทำให้เราสามารถเข้าสู่กระแสตามลำดับขั้นของผู้ที่จะไปนิพพานได้คือ พระโสดาบัน พระสกิทาคามี พระอนาคามี และพระอรหันต์ ปราศจากความทุกข์ที่เกิดจากราคะ โทสะ โมหะทั้งปวง

พระสูตร / เรื่องที่เกี่ยวข้อง