เป็นผู้เลิศได้ด้วยธรรม

HIGHLIGHTS:

  • บุคคลในวรรณะใดก็ตาม หากประพฤติแต่สิ่งที่เป็นกุศลธรรม ถือเป็นการกระทำที่ถูกต้องอย่างยิ่ง เป็นการประพฤติในทางอริยะจึงจัดว่าเป็นทางที่ถูก
  • บุคคลในวรรณะใดก็ตาม หากประพฤติแต่ อกุศลธรรม ถือเป็นการกระทำที่ไม่ถูกต้อง ไม่ใช่หนทางของอริยะที่ถูกที่ควร
  • ผู้บรรลุอรหัตผล จัดเป็นผู้เลิศกว่าวรรณะทั้ง 4 (กษัตริย์ พราหมณ์ แพศย์ ศูทร)
  • การแบ่งบุคคลว่าใครประเสริฐนั้น พึงแบ่งด้วยธรรม ผู้มีธรรมะอยู่ในใจถือว่าเป็นสิ่งที่ประเสริฐที่สุดเป็นสิ่งที่วิญญูชนสรรเสริญ

บทคัดย่อ

 

ในขณะที่พระพุทธเจ้าเสด็จประทับที่พระวิหารบุปผารามของนางวิสาขา ระหว่างนั้นสามเณรวาเสฎฐะและสามเณรภารทวาชะ พากันไปเข้าเฝ้าพระผู้มีพระภาคเจ้าขณะที่พระองค์เดินจงกรมอยู่ ด้วยความที่มีมารยาทงามของทั้งสองจึงไม่กล่าวใดๆ ขึ้นก่อน พระพุทธเจ้าจึงเป็นฝ่ายตรัสถามสามเณรทั้งสองที่ได้ทิ้งตระกูลและธรรมเนียมพราหมณ์ มาบวชในพระธรรมวินัยนี้ว่าญาติๆ ว่ากันอย่างไรบ้าง สามเณรก็กราบทูลว่าถูกพวกเขาจัดหนักจัดเต็มโดยเฉพาะอย่างยิ่งเรื่องชาติกำเนิด มีแต่วรรณะพราหมณ์เท่านั้นที่ประเสริฐที่สุด เพราะเกิดจากพระโอษฐ์ของพรหม วรรณะอื่นเลวไม่บริสุทธิ์ พระพุทธเจ้าจึงตรัสว่า พวกพราหมณ์ก็เกิดจากช่องคลอดของนางพราหมณีไม่ได้เกิดจากปากของพรหม ถูกเลี้ยงดูด้วยน้ำนมของนางพรหามณีแล้วทำไมจึงกล่าวว่าเกิดจากโอษฐ์ของพรหม

การจะแบ่งคนตามวรรณะทั้ง 4 วรรณะ (กษัตริย์ พราหมณ์ แพศย์ ศูทร) ถ้าวรรณะใดวรรณะหนึ่งถ้าประพฤติในสิ่งที่เป็นอกุศลธรรม ฆ่าสัตว์ ลักทรัพย์ ประพฤติผิดในกาม มีความเพ่งเล็งมีความพยาบาท มีอกุศลกรรมบท 10 ก็ได้ชื่อว่าเป็นคนไม่ดีเหมือนกัน … ในทางตรงกันข้ามถ้าบุคคลในวรรณะทั้ง 4 นี้ (กษัตริย์ พราหมณ์ แพศย์ ศูทร) ประพฤติแต่สิ่งที่เป็นกุศลธรรมอย่างนี้ถึงจะถูก… แต่ถ้าบุคคลใน 4 วรรณะนี้บรรลุเป็นพระอรหันต์ก็จะถือว่าบริสุทธิ์ที่สุด หรือจะว่าเป็นอีก 1 วรรณะก็ได้ เป็นสมณะเป็นการแบ่งแยกโดยธรรม … พระพุทธเจ้าทรงได้เล่าเรื่องการกำเนิดของโลกให้สามเณรทั้ง 2 ฟัง...

พระสูตร / เรื่องที่เกี่ยวข้อง