ความเสมอกันของอินทรีย์ ๕

HIGHLIGHTS:
  • เข้าใจความสัมพันธ์กันของอินทรีย์ในแต่ละข้อ เพื่อให้เกิดความสมดุลของอินทรีย์

บทคัดย่อ

อินทรีย์ ๕ เป็นไฉน? คือ สัทธินทรีย์ ที่เจริญแล้ว กระทำให้มากแล้ว ย่อมหยั่งลงสู่อมตะ มีอมตะเป็นที่สุด ฯลฯ ปัญญินทรีย์ ที่เจริญแล้ว กระทำให้มากแล้ว ย่อมหยั่งลงสู่อมตะ มีอมตะเป็นเบื้องหน้า มีอมตะเป็นที่สุด อินทรีย์ ๕ เหล่านี้ ที่เจริญแล้ว กระทำให้มากแล้ว ย่อมหยั่งลงสู่อมตะ มีอมตะเป็นเบื้องหน้า มีอมตะเป็นที่สุด.

ทำความเข้าใจความสัมพันธ์กันของอินทรีย์ทั้ง ๕ ในแต่ละข้อ ดังต่อไปนี้

1. ศรัทธา ที่ไม่ทำให้เกิด การทำจริงแน่วแน่จริง (วิริยะ), ความไม่เสมอกันนี้ก็ทำให้ ศรัทธานั้นเป็นศรัทธาหัวเต่า มีแต่การอ้อนวอนขอร้อง, พร่ำบ่น

2. วิริยะ ที่ขาดศรัทธา, ความไม่เสมอกันนี้ก็ทำให้ วิริยะนั้นเป็นวิริยะที่มีความเคลือบแคลง หลักหลอก โลเล เป็นวิจิกิจฉา ไม่มั่นใจ ฟุ้งซ่านไปทุกทิศทุกทาง ไม่ถูกสักทาง

3. วิริยะ ที่ไม่ทำให้เกิด สมาธิ, ความไม่เสมอกันนี้ก็ทำให้ วิริยะนั้นไม่ทำให้เกิดความสงบ มีแต่ความเครียดครัดเหน็ดเหนื่อย ถ้าถอย burnout

4. สมาธิ ที่ขาดวิริยะ, ความไม่เสมอกันนี้ก็ทำให้ สมาธินั้นก็เป็นโมหะ, ถีนมิทธะ, เกียจคร้าน.

5. สมาธิ ที่ไม่ทำให้เกิด ปัญญา, ความไม่เสมอกันนี้ก็ทำให้ สมาธินั้นก็เป็นสมาธิที่ด้าน ทื่อ ด้าน ตัน ๆ ตื้อ ไม่คม

6. ปัญญา ที่ขาดสมาธิ, ความไม่เสมอกันนี้ก็ทำให้ ปัญญานั้นก็เป็น ความรำคาญใจ (กุกกุจจะ), คิดมาก, มากเรื่อง

7. ปัญญา ที่ไม่ทำให้เกิด ศรัทธา, ความไม่เสมอกันนี้ก็ทำให้ ปัญญานั้นก็เป็น มานะทิฐิ, ลบหลู่คุณคน, ยกตนข่ม, ตีตนเสมอท่าน

8. ศรัทธา ขาด ปัญญา, ความไม่เสมอกันนี้ก็ทำให้ ศรัทธานั้นก็เป็น ความงมงาย, ลุ่มหลง, เสพติด, ข้องขัด

9. สติ นั้นมีประโยชน์ในที่ทั้งปวง

"จงเข้าใจความที่อินทรีย์ทั้งหลาย ต้องเป็นธรรมชาติเสมอ ๆ กัน, จงกำหนดหมายในความพอดีนั้นไว้เถิด."

 

พระสูตร / เรื่องที่เกี่ยวข้อง