การเจ็บไข้ ป่วย อาพาธ - ตอนที่ ๑ การพยาบาลดูแลคนไข้

HIGHLIGHTS:
  • คุณธรรม ๕ อย่าง สำหรับผู้เจ็บไข้
  • คุณธรรม ๕ อย่าง สำหรับผู้ดูแลคนไข้

บทคัดย่อ

 

ความเจ็บไข้ การอาพาธ การป่วย เป็นสิ่งที่หลายคนปรารถนาไม่ให้เกิดขึ้นแต่ว่า มันไม่อยู่ในการบังคับควบคุมของเรา ถ้ามันเกิดขึ้นแล้วเราจะทำอย่างไร

ครั้งหนึ่งในสมัยพุทธกาล ที่วิหารเชตวัน พระพุทธเจ้าและพระอานนท์ไปพบภิกษุป่วยนอนจมกองมูตรกองคูถอยู่ ไม่มีใครดูแล เนื่องจากท่านไม่มีอุปการะแก่ภิกษุรูปอื่นๆ ภิกษุอื่นๆ ก็เลยไม่ได้ดูแลท่าน พระพุทธเจ้ากับพระอานนท์จึงช่วยกันชำระล้างดูแลให้ แล้วเรียกประชุมหมู่สงฆ์ อธิบายถึงการที่ควรจะต้องดูแลกันสำหรับพระภิกษุ บวชออกมาแล้วไม่มีบิดามารดาพี่น้องต้องดูแลกัน ถ้าเรายังมีมารดาบิดายังไม่ได้บวชยังอยู่ในการครองเรือน ลูกควรดูแลพ่อแม่ พี่น้อง เพื่อนควรจะต้องดูแลกัน

    • คุณธรรม ๕ อย่าง สำหรับผู้ที่เจ็บไข้ เพื่อที่จะสามารถทำให้การดูแลพยาบาลนั้นเป็นไปได้โดยง่าย

       

    • ทำความสบาย รู้จักสิ่งอันเป็นที่สบาย เช่น รู้ว่าการกินน้ำเย็น มันจะไม่ดีต่อคอต่อท้อง เราก็อย่ากินน้ำเย็นกินน้ำอุ่น
    • รู้ประมาณในความสบาย เช่น รู้ว่าไม่ควรกินน้ำอุ่นมากเกินไป ก็ดื่มพอประมาณ
    • กินยา ตามเวลา ตามที่เขาจัดจ่ายให้ บางครั้งยาบางอย่างกินยาก ผู้ป่วยก็ไม่ยอมกินยา ถ้าไม่กินยาก็ไม่หายป่วย
    • บอกอาการตามเป็นจริง เจ็บตรงไหน ปวดตรงไหน ก็อธิบายไป อย่าหมกเม็ด
    • อดทนต่อเวทนา ให้มีความอดทน ไม่ใช่จับตรงนั้นก็โอ๊ย จับตรงนี้ก็ปวด เมื่อมีเวทนาเกิดขึ้นให้อดทน อดทนนี้ไม่ใช่ไม่บอก ไม่ใช่เก็บกด ให้มีการตั้งจิตที่เป็นกุศลมีการแจ้งอาการตามที่เป็นจริง
    • คุณธรรม ๕ อย่างสำหรับผู้ที่ดูแลผู้ป่วย เพื่อให้สามารถดูแลผู้ป่วยได้ดี มีคุณสมบัติในการดูแลคนไข้ได้

       

    • สามารถจัดยา ต้องรู้จักเวลาเช้ากลางวันเย็น ยาบางอย่างต้องเตรียม ต้องผ่านกระบวนการ ยาบางอย่างต้องประคบ ยาบางอย่างต้องกิน
    • รู้จักของแสลงและของไม่แสลง อะไรที่กินแล้วไม่ดีก็ไม่เอามา อะไรที่กินแล้วดีก็จัดหามาให้ รวมถึงเสื้อผ้าเครื่องนุ่งห่ม อุณหภูมิ อากาศ การออกกำลังกาย
    • ไม่เห็นแก่อามิส แต่ด้วยจิตที่มีความเมตตา เพราะถ้าเห็นแก่อามิสมันจะมีปัญหา ไม่สามารถพยาบาลได้ตลอดรอดฝั่ง
    • ไม่รังเกียจนำของเสียไปทิ้ง คือในการที่จะนำอุจจาระปัสสาวะไปทิ้ง ในกรณีคนป่วยลุกเดินได้ยาก
    • สามารถพูดให้กำลังใจ มีความกล้าหาญ มีความร่าเริงอยู่ในธรรมะได้ พูดชักชวนตรงนี้ได้

เราจะสามารถทำการเจ็บไข้ให้มันไปได้ คือ ได้ดีทั้งผู้ที่ดูแล ได้ดีทั้งผู้ที่เจ็บไข้ หากมีการดูแลตามคุณธรรมที่กล่าวมาแล้ว ใน Episode ต่อไป จะพูดถึงวิธีการทำจิต ว่าผู้ที่เจ็บป่วยควรจะทำจิตอย่างไร ในการที่เราอยู่ในสถานการณ์ที่มีผัสสะที่ไม่น่าพอใจ เมื่อมีผัสสะที่ไม่ชอบเกิดขึ้นแล้ว

พระสูตร / เรื่องที่เกี่ยวข้อง