การแบ่งจ่ายทรัพย์

 

HIGHLIGHTS:

  • การแบ่งจ่ายทรัพย์ เปรียบเทียบไว้กับตราชั่ง
  • ลักษณะของรายรับ และหน้าที่ของรายจ่าย
  • อบายมุข รูรั่วแห่งทรัพย์

 

บทคัดย่อ

ในการแบ่งจ่ายทรัพย์นั้น พระพุทธเจ้ามีคำแนะนำไว้บอกว่า ให้เป็นผู้ที่เลี้ยงชีพอยู่อย่างสม่ำเสมอ ลักษณะนั้นก็เปรียบเทียบไว้กับตาชั่ง เหมือนคนถือตราชั่งที่จะต้องรู้จักว่ายังขาดหรือเกินไปเท่าไร ขาดหรือเกิน เปรียบเทียบระหว่างรายรับกับรายจ่าย โดยไม่ให้รายจ่ายท่วมรายรับ ให้รายรับเกินรายจ่าย รู้จักเงินเข้ารู้จักเงินออก เรื่องของ Cach Flow นี่คือเรื่องสำคัญ

 

    • รายรับ มีอยู่ ๓ ลักษณะ

       

    • หาได้มาด้วยความเพียรเป็นเครื่องลุกขึ้น ทำงานด้วยกำลังแขน เป็นโภคทรัพย์ที่ได้มาโดยธรรม
    • หรือด้วยอาชีพอย่างใดอย่างหนึ่ง เช่น การเกษตร การค้าขาย การเลี้ยงปศุสัตว์ เป็นราชการทหาร ราชการพลเรือน หรือด้วยวิชาชีพอย่างใดอย่างหนึ่ง ไม่เกียจคร้านสอดส่องดูแล
    • รู้จักหาทรัพย์ ไม่เครียดครัดเกินไป

การแสวงหาโดยถูกต้องนั้น คือต้องงดเว้นจากเรื่องของการค้าขายที่ไม่ควรค้าขาย มีอยู่ ๕ อย่าง ได้แก่ การค้าขายศาสตรา การค้าขายสัตว์ การค้าขายเนื้อสัตว์ การค้าขายน้ำเมา การค้าขายยาพิษ รวมถึงการกระทำที่เป็นมิจฉาอาชีวะ คือการพูดหว่านล้อม พูดท้าให้เจ็บใจจนต้องยอมตกลง การล่อลาภด้วยลาภ การพูดหลอกลวง ต้องงดเว้นพวกนี้ ถึงจะเรียกว่าเป็นรายรับที่ถูกต้อง

    • รายจ่าย พระพุทธเจ้าเปรียบเทียบไว้ว่าต้องมีหน้าที่อยู่ ๔ หน้าที่ด้วยกัน ที่จะต้องให้สมดุลในรายจ่ายนั้นมีอะไรบ้าง

       

    • เลี้ยงให้เป็นสุขให้อิ่มหนำ บริหารให้อยู่เป็นสุขโดยถูกต้อง เลี้ยงใคร ตน มารดาบิดา บุตรภรรยา ทาสกรรมกร มิตรอำมาตย์ ชายและหญิง
    • ปิดกั้นอันตราย จาก ไฟ น้ำ พระราชา โจร หรือทายาทอันไม่เป็นที่รักใคร่
    • การทำพลีกรรม หมายถึง ภาษีหรือการบูชา เครื่องสังเวย การให้เปล่า ให้ไม่หวังคืน มีอยู่ด้วยกัน ๕ ลักษณะ คือ
      • ญาติพลี การสงเคราะห์ญาติ การบูชาญาติ
      • อิตถิพลี การสงเคราะห์แขกที่มาเยี่ยมเรา มาหาเรา เราสังเวยให้เขา บูชาให้เขา หรือจ่ายเป็นภาษีสังคม
      • ปุพพเปตพลี บุคคลที่ล่วงลับไปแล้ว เช่น พ่อแม่ การบวงสรวงญาติ การทำเชงเม้ง
      • ราชพลี คือ ภาษี ส่วย อากร
      • เทวตาพลี คำว่าเทวดาในนัยนะหนึ่งหมายหนึ่งคือมนุษย์ที่มีศีลมีความดีความงาม เป็นเทวดาอยู่ในร่างมนุษย์ เราก็บูชาเขา สังเวยให้เขา สงเคราะห์เขา ถือว่าเราสงเคราะห์คนดี
    • การตั้งไว้ซึ่งทักษิณา หมายถึง ให้กับสมณะพราหมณ์ที่มีความสงบ มีความดีความงาม เป็นเนื้อนาบุญ ปฏิบัติดีปฏิบัติชอบ

ประเด็นคือ ถ้ารายได้น้อยแล้วจ่ายใน ๔ หน้าที่นี้มากเกินไป นั่นเรียกว่าไม่ถูกต้อง หรือถ้ารายได้มากแต่จ่ายใน ๔ หน้าที่นี้น้อยเกินไปก็ไม่ถูกต้อง การกระทำกรรมในหน้าที่นี้ไม่ได้หมายความว่าจำนวนเปอร์เซนต์ในแต่ละหน้าที่จำเป็นต้องเท่ากัน อยู่ที่การบริหารจัดการให้เหมาะสม แต่ว่าต้องมี ๔ หน้าที่นี้ ถ้าขาดอันใดอันหนึ่งไปไม่ดีไม่ได้จะไม่เหมาะสม แต่จะมีรูรั่วอยู่อย่างหนึ่ง คือ อบายมุข ได้แก่ การเป็นนักเลงเจ้าชู้ การเล่นการพนัน การคบเพื่อนชั่ว นักเลงสุรา โดยเปรียบไว้เหมือนกับทางน้ำเข้ากับทางน้ำออก ถ้าเราปิดรูรั่วนี้ได้ บึงน้อยบึงใหญ่ที่เราเก็บน้ำไว้ก็จะเต็มขึ้นมา

เป็นเนื้อหาที่ควรจะน้อมนำมาใช้ในชีวิตประจำวันของเรา เป็นหนึ่งในคำสอนของพระพุทธเจ้า ในการแบ่งจ่ายทรัพย์ ให้เราทำความสมดุล ปรับตรงนั้นเปลี่ยนตรงนี้ รู้จักจับจ่ายใช้สอยให้เกิดความสมดุลในชีวิต

 

พระสูตร / เรื่องที่เกี่ยวข้อง