เครื่องบ่งบอกว่าเราหมดบุญ

HIGHLIGHTS:

  • คำว่าหมดบุญ คืออะไร?
  • ลักษณะของคนที่หมดบุญเป็นอย่างไร? และจะรู้ได้อย่างไร? อะไรเป็นเครื่องหมายบ่งบอกว่าเราหมดบุญแล้ว

บทคัดย่อ

 

จาก คุณวรคุณ ทาง Facebook Fan page

 

คำถาม : คำว่าหมดบุญ คืออะไร? ลักษณะของคนที่หมดบุญ หรือว่าคำที่ใช้แทนคำว่าหมดบุญเคยได้ยินมานานแล้ว ต้องการทราบว่าหมายความว่าอย่างไร? ใช่ในบริบทที่บอกว่า คนบวชแล้วลาสิกขาออกมา แล้วใช้คำว่าหมดบุญ ใช่หรือไม่?

 

คำตอบ : คำว่า “บุญ” พระพุทธเจ้าหมายถึง “ชื่อแห่งความสุข” ถ้าตีความหมายจากนี้ คำว่าหมดบุญ ก็คือ หมดความสุข จากจุดนั้น ๆ เช่น หมดบุญจากมนุษย์ ก็หมดความสุขจากความเป็นมนุษย์ หมดบุญจากเทวดา ก็หมดบุญจากความสุขในเทวดา แต่คำว่าหมดบุญนั้นจะไม่ใช้กับสัตว์นรก หรือสัตว์เดรัชฉาน

อย่างไรก็ตามในความหมดบุญที่เรามักจะใช้ในลักษณะที่มีการเปลี่ยนแปลงสถานะ เช่น คนตาย อาจจะเรียกว่าหมดบุญบ้าง สิ้นบุญบ้าง คนเจอกันรักกันถ้าดีกันอยู่ก็ใช้คำว่าเราบุญที่ต้องพบเจอกันแล้ว แต่ถ้าไม่ดีกัน แล้วเลิกร้างกันไป ก็บอกว่าสิ้นกรรมแล้ว ซึ่งจะใช้ในลักษณะนี้ และยังมีอีกหนึ่งคำที่พระพุทธเจ้าใช้ คือคำว่า “จุติ” แปลว่าเคลื่อน การเคลื่อนจากสถานะหนึ่งไปอีกสถานะหนึ่ง อาจจะเคลื่อนไปในลักษณะดีขึ้นหรือต่ำลง ได้ทั้งนั้น

คำว่าหมดบุญ นี้จะใช้ในลักษณะที่ว่าไม่แน่ใจว่าจะดีขึ้นหรือเลวลง

คำว่าจุติ คือ เน้นตรงจังหวะที่มันเคลื่อน เปลี่ยนแปลง จากดีเป็นไม่ดี ไม่ดีเป็นดีบ้าง จากสูงไปต่ำ จากต่ำไปสูง ได้ทั้งนั้น

 

ประเด็นคือ ถ้าเราจะหมดบุญ เราจะรู้ได้อย่างไร อะไรจะเป็นเครื่องหมาย เป็นตัวเตือน ว่าเราจะหมดบุญแล้ว

สิ่งที่จะเป็นเครื่องหมาย ก็คือ นิมิต

 

พระพุทธเจ้าตรัสไว้ในพระสูตร จวมานสูตร พูดถึงนิมิตของเทวดาที่จะหมดบุญ ซึ่งเทวดาที่จะหมดบุญจะไม่ร้องให้กันแต่จะมีการอวยพรกัน ให้เกิดลาภ 3 อย่างนี้ 1.ขอให้จากเทวโลกนี้ ไปสู่สุคติ 2. ครั้นไปสู่สุคติแล้ว ขอจงได้ลาภที่ท่านได้ดีแล้ว 3. ครั้นท่านได้ลาภที่ท่านได้ดีแล้ว ขอจงเป็นผู้ตั้งอยู่ด้วยดี และเครื่องหมายที่จะบ่งบอก คือ ที่นั่งจะร้อนขึ้น

 

นิมิตอะไรก็ตามที่จะบ่งบอกถึงความสุขของเราที่จะลดน้อยลง

นั่นแหล่ะเราต้องยิ่งตั้งสติไว้ในการทำความดีด้วยการสร้างบุญ

 

การสร้างบุญจากการให้ทานมันน้อย แต่บุญที่เกิดจากการรักษาศีล รักษาวาจามันมากกว่า เจอเรื่องที่ไม่น่าพอใจ อย่างใดอย่างหนึ่งเป็นความทุกข์ แล้วด่ากลับไป สาปแช่งกลับไป คิดร้ายกัน นั้นเป็นบาปทั้งสิ้น

เมื่อเราเจอสิ่งที่ไม่ใช่บุญ นั้นคือบุญของเราจะบุญแล้วเป็นการบ่งบอก เป็นนิมิต เป็นเครื่องหมายว่าเราจะหมดบุญแล้ว เจอเรื่องต่างๆ เป็นความทุกข์ กลับสร้างความทุกข์เพิ่มเติม มันเป็นกับดักของมารโดยชัดเจน..

ในที่นี้เราจะต้องอดทนเอา สร้างบุญ สร้างกุศล คิดให้เป็นบุญด้วยการเจริญเมตตา พูดจาในสิ่งที่เป็นมงคล เป็นความสมัคสมานสามัคคีเป็นปิยวาจา นี้เป็นบุญทั้งสิ้น

ถ้าเราเจอสิ่งที่ไม่น่าพอใจอย่างใดอย่างหนึ่ง ให้มั่นใจได้เลยว่า บุญนั้นลดลงแล้ว เราต้องเร่งสร้างบุญทันที ให้ทานก็ส่วนหนึ่ง รักษาศีล รักษาวาจาให้ดี ทำใจให้มีความผ่องใส่ นี้แหล่ะเป็นบุญ ศีล สมาธิ ปัญญา ทาน ศีล ภาวนา บ่มจิตบ่มใจให้เรามีบุญมากขึ้น เวลาเราเจอผัสสะที่ไม่น่าพอใจก็จะทำให้เราไม่ทุกข์ ถ้าเรามีบุญจนเต็มทั้ง ศีล สมาธิ ปัญญา จะไม่มีอะไรที่จะมาทำให้เราไม่พอใจได้เลย เราปฏิบัติสร้างบุญของเราตามกระบวนการของมรรคแปดจะทำให้บุญของเราเต็มขึ้นมาได้

 

พระสูตร / เรื่องที่เกี่ยวข้อง

  • อ่าน "จวมานสูตร" เล่มที่ 25 พระสุตตันตปิฎก เล่มที่ 17 ขุททกนิกาย ขุททกปาฐะ-ธรรมบท-อุทาน-อิติวุตตกะ-สุตตนิบาต