สากัจฉาธรรม - ทุกข์คือ ธรรมเป็นที่เข้าไปตั้งอาศัยของศรัทธา

HIGHLIGHTS:
  • เนื้อหาโดยละเอียดของพระสูตร "สุปปวาสาสูตร"
  • ศรัทธาจะตั้งมั่นได้ด้วยวิธีใดบ้าง

บทคัดย่อ

 

คำถาม ๑: ศรัทธาของปุถุชนที่ว่า…. “รักษาได้ยาก แม้พระอรหันต์ผู้มีอานุภาพอย่างพระโมคคัลลานะ ที่สามารถรับประกันชีวิตและทรัพย์ของคหบดีผู้หนึ่งว่าจะดำรงอยู่ได้ตลอดเจ็ดวันโดยไม่มีอันตราย แต่ศรัทธาของท่านคหบดีต้องรักษาของท่านเอง เรื่องนี้เกี่ยวกับการนิมนต์พระสงฆ์มีพระศาสดาเป็นประธานไปฉันท์ที่บ้านของตนตลอดเจ็ดวันซึ่งมีการจองล่วงหน้ากัน….” ต้องการทราบรายละเอียดของเนื้อหาของเรื่องนี้ว่าเกี่ยวเนื่องกับใครบ้าง และองค์ธรรมคือศรัทธานี้จะตั้งมั่นด้วยวิธีอย่างไร

คำตอบ ๑: อ้างอิงจากพระสูตรในพระไตรปิฎก เล่มที่ ๒๕ ข้อที่ ๕๙ ชื่อว่า "สุปปวาสาสูตร" ซึ่งเป็นเรื่องเกี่ยวกับเจ้าหญิงที่ชื่อว่า พระนางสุปปวาสาโกลิยธิดา ซึ่งเป็นพระญาติของพระพุทธเจ้า ได้ทรงตั้งครรภ์อยู่ถึง ๗ ปี เมื่อถึงเวลาคลอดก็ไม่สามารถคลอดได้เพราะลูกซึ่งก็คือ พระสีวลี นั่นเองนอนขวางอยู่ในครรภ์อยู่ถึง ๗ วัน ทำให้เกิดทุกขเวทนาอย่างแรงกล้า แต่พระนางก็ยอมอดกลั้นโดยการระลึกถึงธรรมะทั้งหมด ๓ ข้อดังต่อไปนี้

    • ระลึกถึงพระพุทธเจ้าที่ทรงสามารถตรัสรู้ด้วยพระองค์เอง และย่่อมทรงแสดงธรรมเพื่อละทุกข์
    • ระลึกถึงพระสงฆ์สาวกของพระผู้มีพระภาคพระองค์นั้น ที่ได้ปฏิบัติดี ปฏิบัติชอบเพื่อละทุกข์
    • ระลึกถึงนิพพานซึ่งเป็นที่ไม่มีทุกข์ เป็นสุขอย่างมาก

เมื่อพระพุทธเจ้าทราบข่าวนี้จากพระสวามีของพระนาง จึงทรงอวยพรให้มีความสุข พ้นจากทุกข์และโรคต่างๆ อีกทั้งขอให้ลูกของนางเกิดมาอย่างปลอดภัย ทำให้พระนางสุปปวาสาหายจากทุกขเวทนาทันทีพร้อมกับเกิดปิติ จิตเบิกบานขึ้น หลังจากนั้นเมื่อนางคลอดลูกเป็นที่เรียบร้อยแล้วจึงได้นิมนต์พระพุทธเจ้ามาฉันท์ภัตตาหารที่บ้านของตนเป็นเวลา ๗ วัน ในขณะเดียวกันก็มีคหบดีอีกท่านได้นิมนต์พระพุทธเจ้าไปฉันท์ภัตตาหารที่บ้านของตนไว้ก่อนแล้ว ดังนั้นพระพุทธเจ้าจึงทรงให้พระมหาโมคคัลลานะไปบอกเลื่อนคหบดีผู้นั้นออกไปก่อนเพื่อเป็นการรักษาศรัทธาของพระนาง ซึ่งคหบดีจึงได้บอกกับพระมหาโมคคัลลานะว่า หากพระมหาโมคคัลลานะสามารถรับประกันโภคสมบัติ ชีวิตและศรัทธาของตนได้ว่ายังคงอยู่ในช่วง ๗ วันนี้ ตนจึงจะยอมเลื่อนให้

พระมหาโมคคัลลานะได้รับรองกับคหบดีผู้นั้นในเรื่องของทรัพย์สมบัติ (โภคทรัพย์) และชีวิตเท่านั้นที่จะยังคงอยู่ในช่วง ๗ วันดังกล่าว แต่คหบดีจะต้องรับรองในเรื่องศรัทธาด้วยตนเอง เนื่องด้วยพระมหาโมคคัลลานะทรงทราบดีว่าคหบดีท่านนี้ได้บรรลุธรรมขั้นโสดาบันแล้ว ซึ่งท่านมีศรัทธาที่หยั่งลงมั่นไม่หวั่นไหวในพระพุทธ พระธรรม พระสงฆ์อยู่แล้ว จึงไม่จำเป็นต้องมีผู้ใดมารับรองศรัทธาให้

อริยทรัพย์ทั้งหมดอันได้แก่ ศีล ศรัทธา จาคะ ปัญญา และหิริโอตตัปปะ เป็นสิ่งที่เราต้องสร้างขึ้นด้วยตัวของเราเอง และทำให้เจริญเพื่อผลิตผลที่ดีในภายภาคหน้า อนึ่งศรัทธาเป็นธรรมที่มีทุกข์เข้าไปตั้งอาศัย ดังนั้นศรัทธาจะเกิดขึ้นได้ก็เพราะมีทุกข์นั่นเอง และต้องมีอินทรีย์อันแก่กล้าซึ่งก็คือ ปัญญา ต้องค่อยๆปลูกฝังให้เกิดขึ้นและมากขึ้น

หลังจากที่คหบดีได้ยินยอมที่จะเลื่อนการนิมนต์ออกไป พระพุทธเจ้าจึงทรงไปฉันท์ภัตตาหารที่บ้านพระนางสุปปวาสา และพระสารีบุตรได้มีโอกาสพบปะสนทนากับพระสีวลี ซึ่งพระสีวลีได้บอกว่า การอยู่ในครรภ์มารดาถึง ๗ ปีนั้นทุกข์เพราะอยู่ในที่คับแคบเสมือนโลหะกุมภีนรก และได้ขอบวชกับพระพุทธเจ้าโดยมาจากการชักชวนของพระสารีบุตรนั่นเอง พระนางสุปปวาสามีความปิติ ปราโมทย์และดีใจเป็นอย่างมากที่ได้ทราบเช่นนั้น และยังปรารถกับพระพุทธเจ้าอีกว่า นางต้องการจะมีบุตรแบบนี้อีก ๗ คนสามารถ พระพุทธเจ้าจึงทรงเปล่งอุทานออกมาว่า "ทุกข์อันไม่น่ายินดี ย่อมครอบงำคนผู้ประมาท โดยความเป็นของน่ายินดี ทุกข์อันไม่น่ารักย่อมครอบงำคนผู้ประมาทโดยความเป็นของน่ารัก ทุกข์ย่อมครอบงำบุคคลผู้ประมาทโดยความเป็นสุข" ซึ่งมีความหมายว่า หากเรามีความประมาท เราจะเข้าใจทุกข์ด้วยความคลาดเคลื่อนได้ เราจะหลงสิ่งที่ไม่น่ายินดีว่าเป็นสิ่งที่น่ายินดี หลงสิ่งที่ไม่น่ารักว่าเป็นสิ่งน่ารัก หลงสิ่งที่เป็นทุกข์ด้วยความเป็นสุข ซึ่งเราควรจะทำความเข้าใจให้ถูกต้อง มองเห็นตามความเป็นจริง และละสิ่งที่เป็นทุกข์ เพื่อทำความดีให้เกิดขึ้นยิ่งๆขึ้นไป

ในเวลาต่อมา พระสีวลีก็ได้ออกบวช ในขณะที่ปลงผมบวชนั้น

  • กองผมแรกที่ตกลงมา พระสีวลีจึงได้บรรลุโสดาบัน
  • กองผมที่สองตกลงมา พระสีวลีจึงได้บรรลุสกิทาคามี
  • กองผมแรกที่ตกลงมา พระสีวลีจึงได้บรรลุอนาคามี
  • เมื่อเข้าไปในวิหาร ได้นั่งสมาธิ ใคร่ครวญพิจารณาธรรม พระสีวลีจึงได้บรรลุพระอรหันต์

 

ตอบคำถาม : หลวงตาม้วน สีลสํวโร

 

พระสูตร / เรื่องที่เกี่ยวข้อง