ตอบคำถาม - แว่นส่องธรรม กับ บุพนิมิตแห่งมรรค

HIGHLIGHTS:

  • แว่นส่องธรรม ในมหาปรินิพพานสูตร มีรายละเอียดอย่างไร
  • บุพพนิมิตแห่งมรรค มีอะไรบ้าง

บทคัดย่อ

 

- จาก คุณคนไกลวัด จ.นครศรีธรรมราช

 

คำถามที่ ๑ : แว่นส่องธรรม ที่มีในมหาปรินิพพานสูตร หมายความว่าอย่างไร?

 

คำตอบที่ ๑ : ในมหาปรินิพพานสูตร พระอานนท์ได้ถามถึงคติที่ไปของบุคคลต่างๆ ...และพระพุทธเจ้าทรงตรัสว่าธรรมมะเมื่อฟังแล้วเกิดการบรรลุ ไม่ใช่สิ่งมหัศจรรย์ เพราะเป็นสิ่งมีเหตุมีปัจจัย การที่ถ้าใครก็ตามถ้าฟังธรรมแล้วต้องการจะมารู้ว่าคนนี้บรรลุสิ่งนั้นสิ่งนี้ มีความน่ามหัศจรรย์ แล้วก็พากันทูลถามพระพุทธเจ้านั้น พระองค์ตรัสว่า ข้อนี้จะเป็นการเบียดเบียนตถาคตโดยแท้ พระองค์จึงได้ให้หมวดธรรมมะ ธรรมาทาโส ไว้ แปลเป็นภาษาไทย คือ แว่นธรรมม หรือแว่นส่องธรรมนั่นเอง

ธรรมมะที่เอาไว้ตรวจตราดูได้ว่าคนที่เขาตายไปหรือยังไม่ตายแล้วมีคุณธรรม ๔ อย่างนี้ สามารถบอกได้เลยว่านี้เป็นผู้ที่ไปตามกระแสแล้ว

    • ศรัทธาอันหยั่งลงมั่นไม่หวั่นไหวในพระพุทธเจ้า
    • ศรัทธาอันหยั่งลงมั่นไม่หวั่นไหวในพระธรรมอันพระพุทธเจ้าตรัสไว้ดีแล้ว
    • ศรัทธาอันหยั่งลงมั่นไม่หวั่นไหวในหมู่แห่งผู้ปฏิบัติดีปฏิบัติชอบ
    • ศีลชนิดที่เป็นที่พอใจของพระอริยเจ้า

ในหมวดธรรมนี้บางทีพระพุทธเจ้าก็ใช้คำว่า โสตาปัตติยังคะ ๔

 

คำถามที่ ๒ : บุพนิมิตแห่งมรรคมีอะไรบ้าง?

 

คำตอบที่ ๒ : บุพนิมิตแห่งมรรค แปลว่า เครื่องหมายบ่งบอกที่มาก่อนของมรรคแปด มี ๗ อย่างนี้

    • กัลยาณมิตร ความมีเพื่อนดี
    • ศีลสัมปทา ความถึงพร้อมด้วยศีล
    • ฉันทะสัมปทา ความพอใจตั้งไว้ในการที่จะปฏิบัติในเรื่องของมรรคแปด
    • อัตตสัมปทา ความเหมาะสมแห่งตน
    • ทิฐิสัมปทา ความถึงพร้อมด้วยทิฐิ
    • อัปปมาทสัมปทา ความถึงพร้อมด้วยความไม่ประมาท
    • โยนิโสมนสิการสัมปทา ความถึงพร้อมด้วยการทำไว้ในใจโดยแยบคาย

ธรรมมะ ๗ ประการนี้เป็นบุพนิมิต คือ เครื่องหมายที่จะบ่งบอกให้เห็นก่อนว่าจะมีการเกิดอริยมรรคมีองค์แปดของบุคคลนั้นได้ เปรียบเหมือนแสงสีทอง หรือแสงสีขาว ที่เป็นรุ่งอรุณของดวงอาทิตย์ที่กำลังจะขึ้น

จากมรรค คือทาง บ่มให้มันเป็นผล บ่มด้วยทาน บ่มด้วยศีล บ่มด้วยการภาวนา บ่มด้วยสมาธิ บ่มด้วยปัญญา มรรคแปดที่เราบ่มดีแล้ว จะเป็นเหตุเป็นปัจจัย ให้เกิดสัมมายานะ เกิดสัมมาวิมุตติ เดินตามทางที่พระพุทธเจ้าของเราดำเนินไว้ ไม่เป็นบุคคลสุดท้าย แต่ชื่อว่าเป็นบุคคลที่เป็นธรรมทายาท

 

พระสูตร / เรื่องที่เกี่ยวข้อง