สากัจฉาธรรม - อัธยาศัยของเศรษฐี

HIGHLIGHTS:

  • เกร็ดความรู้เพิ่มเติมเกี่ยวกับ “อนาถปิณฑิโกวาทสูตร”
  • ชอบดูถูกดูแคลนผู้อื่นอยู่ในใจ มีสาเหตุเกิดจากอะไร และมีวิธีแก้ไขหรือจัดการอย่างไร

บทคัดย่อ

 

คำถาม-๑: กราบเรียนถามพระอาจารย์ว่า

  • ทำไมใน “อนาถปิณฑิโกวาทสูตร” พระสารีบุตรจึงไม่แสดงธรรมให้อนาถปิณฑิกเศรษฐีจนถึงขั้นนิพพาน แต่แสดงธรรมให้อนาถปิณฑิกเศรษฐีถึงชั้นดุสิตเท่านั้น
  • "ธรรมิกถาเห็นปานนี้ มิได้แจ่มแจ้งแก่คฤหัสถ์ผู้นุ่งผ้าขาวแต่แจ่มแจ้งแก่บรรพชิต ฯ" หมายความว่าอย่างไร
  • ทำไมพระพุทธเจ้าถึงไม่ไปเยี่ยมหรือส่งท่านอนาถปิณฑิกเศรษฐี ตอนใกล้เสียชีวิตด้วย

คำตอบ-๑: อ้างอิงจาก “อนาถปิณฑิโกวาทสูตร” ท่านอนาถปิณฑิกเศรษฐีได้นิมนต์พระสารีบุตรให้ไปเยี่ยมในช่วงที่ตนเองป่วยหนักก่อนตาย ซึ่งท่านพระสารีบุตรได้เดินทางไปพร้อมกับพระอานนท์และได้แสดงธรรมเกี่ยวกับอายตนะทั้งหก ผัสสะ เวทนา สัญญาต่างๆที่เกิดขึ้น ไม่เที่ยง เป็นทุกข์ และเป็นอนัตตา

  • ซึ่งธรรมะหมวดนี้ถึงขั้นบรรลุอรหันต์ หากแต่ท่านอนาถปิณฑิกเศรษฐีสามารถมีคติที่ไปหรือจิตที่น้อมไปชั้นดุสิตเท่านั้น
  • พระอานนท์ได้ปรารถเกี่ยวกับธรรมะบทนี้ว่า จะแสดงให้กับบรรพชิตหรือในที่ประชุมสงฆ์เท่านั้น แต่ในที่ประชุมที่มีคฤหัสถ์อยู่ด้วยจะไม่มีการแสดงธรรมะบทนี้เลย
  • สืบเนื่องจากท่านอนาถปิณฑิกเศรษฐีไม่ได้นิมนต์พระพุทธเจ้าไปโปรดเลยด้วยความเกรงใจ กลัวว่าพระพุทธเจ้าจะเดือดร้อน จากนิทานธรรมบทก็จะมีคำพูดของพระพุทธเจ้าตรัสเกี่ยวกับพฤติกรรมนี้ว่า “รักษาในฐานะที่ไม่ควรรักษา”

 

คำถาม-๒: สังเกตในใจตนว่า มีความชอบดูถูกดูแคลนคนอื่นลึกๆในใจ แม้ไม่ได้แสดงออกทางคำพูดหรือท่าทางอย่างชัดเจน มีสาเหตุมาจากอะไรและจะมีวิธีการจัดการอย่างไร

คำตอบ-๒: การที่เราคิดไม่ดีกับผู้อื่น มีความพยาบาทเบียดเบียน คิดในทางปองร้าย ถือว่าเรามีมิจฉาสังกัปปะ แต่เราไม่พูดสิ่งที่ไม่ดีออกไปถือว่าทำถูกต้องแล้วเพราะมีสัมมาวาจา นั่นหมายถึงว่าเราควรจะแก้ไขที่ใจของเรา โดยต้องปรับใจให้ตรงกับปาก กล่าวคือต้องทำสัมมาสังกัปปะให้เกิดขึ้น จึงจะกำจัดมิจฉาสังกัปปะออกไปได้

การที่รู้ตัวว่าตนเองชอบดูถูกดูแคลนคนอื่นในใจ เป็นความคิดที่ไม่ดีถือว่ามีสัมมาทิฐิแล้วแน่นอน ต้องเพิ่มเติมในส่วนของความเพียรหรือสัมมาวายามะเพื่อให้มีสัมมาสังกัปปะเกิดขึ้น อีกทั้งต้องระลึกได้ว่าเราต้องคิดดีกับเขาซึ่งถือว่ามีสัมมาสติด้วย หากเราจะคิดไม่ดีกับผู้อื่นก็ควรจะแก้ไขโดยการระลึกถึงเรื่องดีๆ เรื่องใดเรื่องหนึ่งที่เกี่ยวกับอนุสสติสิบได้

 

ตอบคำถาม: คุณ Thasanai Mahavongtrakula / คุณรากฝอย

 

พระสูตร / เรื่องที่เกี่ยวข้อง