อายาตนะช่องทางใดที่ละยากที่สุด

HIGHLIGHTS:

  • อายาตนะช่องทางใดที่ละยากที่สุด ?
  • ไม่ว่าจะช่องทางใดมีความสำคัญทั้งหมด ประเด็นคือ การสำรวมอินทรีย์ในทวารทั้งหลาย
    ใจนั้นเป็นหลัก เป็นประธาน เพราะอินทรีย์ทั้งห้ามันเข้าสู่ใจ อินทรีย์ทั้งหลายมีใจเป็นที่แล่นไปสู่ และใจต้องมีสติเป็นที่แล่นไปสู่
  • การสำรวมอินทรีย์มันมาอันดับแรกจากใจ...การสำรวม สังวร ระวัง มันเกิดจากสติ และสติเกิดขึ้นที่ใจ เวลาจะถอนลูกศร ถอนตรงที่ใจ มันปักตรงไหนถอนตรงนั้น เอาสติตรวจหาดู..สติจะเป็นเครื่องตรวจหาหัวลูกศร ตั้งสติเอาไว้เราจะเห็นได้ ...สติเป็นเครื่องป้องกันอยู่แล้วเป็นเหมือนกับนายทวารรักษาประตู...ให้ใช้สติในการรักษาอินทรีย์ในทุกช่องทาง นั้นจะทำที่สุดแห่งทุกข์ได้....

บทคัดย่อ

 

จาก คุณพนม ทาง FaceBook Fan page

 

คำถาม : เรื่องอายาตนะอันไหนที่แรงที่สุด? ละยากที่สุด ? ซึ่งตนเองได้ยินมาว่า ทางลิ้น และทางลิ้นนี้ไปพ่วงกับตัวอื่นๆ ด้วย แต่ในความคิดของคุณพนมคิดว่า น่าจะเป็นทางใจ น่าจะละยากที่สุด เพราะว่าเมื่อเข้าสมาธิแล้วสิ่งที่ละยากที่สุด คือ สัญญา และสังขาร หรือว่าจะเป็นคนละส่วนกัน เข้าใจถูกหรือไม่? หรือว่าอย่างไร?

 

คำตอบ : ไม่ว่าจะช่องทางใดมีความสำคัญทั้งหมด ประเด็นคือ การสำรวมอินทรีย์ในทวารทั้งหลาย และการรัดรึง นั้น ขึ้นอยู่กับจำนวนทวารด้วย ไม่ว่าจะมีสิ่งใดมากระทบจะไม่ได้มาช่องทางเดียว ....ทำไมคนถึงเข้าใจว่าอาหารมีอานุภาพมาก เพราะมันไม่ได้มาทางรสอย่างเดียว มีรูปจัดมาสวยๆ เป็นทางตา ด้วย และยังมีกลิ่น ที่มาทางจมูกด้วย อาหารอร่อยหรือไม่ ก็มาทางลิ้น เปิดแอร์เย็นๆ เกิดโผฏฐัพพะ ผ่านทางกาย มีเพลงฟังเพราะๆ มีรับรู้ผ่านช่องทางคือเสียง สถานที่จัดสวยงาม มีคนเสิร์ฟ ก็เกิดธรรมมารมณ์เข้าสู่ใจ มันรึงรัดหกทางเลย อาหารไม่ใช่แค่รส เราจะวิเคราะห์โดยส่วนเดียวไม่ได้...อยู่ที่จำนวนอายาตนะที่รัดรึง ไม่ว่าจะห้าช่องที่รัดรึงทุกอย่างมันเข้าสู่ใจหมด

ใจมันเป็นหลัก เป็นประธาน เพราะอินทรีย์ทั้งห้ามันเข้าสู่ใจ อินทรีย์ทั้งหลายมีใจเป็นที่แล่นไปสู่ และการสำรวมอินทรีย์มันมาอันดับแรกจากใจ...การสำรวม สังวร ระวัง มันเกิดจากสติ และสติเกิดขึ้นที่ใจ เอาไว้ใช้กับช่องทางคือ ตา หู จมูก ลิ้น กาย และความเห็นที่ใจนี้สำคัญที่สุด ...ซึ่งก็สอดคล้องกับการทำงานว่าใจนี้เป็นหลัก เป็นประธาน...และใจต้องมีสติเป็นที่แล่นไปสู่ ...เวลาจะถอนลูกศร ถอนตรงที่ใจ มันปักตรงไหนถอนตรงนั้น เอาสติตรวจหาดู..สติจะเป็นเครื่องตรวจหาหัวลูกศร ตั้งสติเอาไว้เราจะเห็นได้ ...สติเป็นเครื่องป้องกันอยู่แล้วเป็นเหมือนกับนายทวารรักษาประตู...ให้ใช้สติในการรักษาอินทรีย์ในทุกช่องทาง นั้นจะทำที่สุดแห่งทุกข์ได้....

ในเรื่องของสัญญาและสังขาร มันเกิดขึ้นกับทุกช่องทางอยู่แล้ว แม้แต่ตัวใจเองก็ยังมีการเกิดของสัญญาและสังขาร ซึ่งพระพุทธเจ้าได้แจกแจงไว้ในอายาตนะหก ......

อายาตนะทั้งหมดมีความสำคัญไม่ยิ่งหย่อนไปกว่ากัน ..ประเด็นคือการสำรวมอินทรีย์ การสำรวมระวังคือใหญ่ แยกออกไปได้หกอย่าง สามารถรักษาตรงนี้ได้สติของเราก็จะมีกำลังมากขึ้น..สามารถยังประโยชน์แห่งการปฏิบัติให้เกิดขึ้นได้แน่นอน..

 

พระสูตร / เรื่องที่เกี่ยวข้อง