สร้างเหตุและปัจจัยแห่งความสำเร็จ

  • ข้ออ้างของคนเกียจคร้าน กับ ข้ออ้างของคนทำจริง แน่วแน่จริง ต่างกันอย่างไร
  • สร้างเหตุ สร้างปัจจัยแห่งความสำเร็จ ต้องทำอย่างไร

 

คำถาม-1:

ในเทศกาลปีใหม่ สงกรานต์ หรือวันสำคัญต่างๆ คนเราส่วนใหญ่มักมุ่งหวัง หรือตั้งความหวังไว้ว่าจะต้องทำสิ่งใดสิ่งหนึ่งให้สำเร็จ แต่เพราะอะไรสิ่งที่ได้ตั้งความหวังไว้มักจะไม่เป็นไปตามที่คาดหวัง และควรทำอย่างไรจึงจะสมหวัง

--พระวรคุณ ฐาวโร--

 

คำตอบ-1:

คนที่อ้างเลศ คือคนที่มักจะมีข้ออ้างมาเป็นเหตุผลในการทำหรือไม่ทำสิ่งใดสิ่งหนึ่ง ทั้งๆที่ยังไม่ได้พยายามเต็มที่เลย ซึ่งต้นเหตุที่แท้จริงก็คือ ความขี้เกียจที่อยู่ในใจ นั่นเอง

  1. ฐานที่ตั้งแห่งความเกียจคร้าน คือ ข้ออ้างของคนเกียจคร้านที่จะไม่ทำความเพียร หรือไม่ทำการงานอย่างใดอย่างหนึ่ง
  2. มีกิจการงานที่ต้องทำ จะทำความเพียรตามคำสอนของพระพุทธเจ้าไม่ได้ จึงต้องขอพักก่อน
  3. ทำการงานอื่นเสร็จแล้ว และมีความเหนื่อย เมื่อยล้า จึงต้องขอพักก่อน (ทำให้ไม่ได้ทำงานหลักที่ต้องทำ)
  4. การเดินทางไกล ต้องใช้กำลังมาก จึงต้องขอพักก่อน
  5. เดินทางไกลมาเรียบร้อยแล้ว และมีความเหนื่อย เมื่อยล้า จึงต้องขอพักก่อน
  6. ต้องไปแสวงหาอาหารการกิน แต่ไม่ได้อาหารตามที่ต้องการหรือหาได้ไม่เพียงพอ จึงต้องขอพักก่อน
  7. แสวงหาอาหารมาเกินความพอดี จึงกินมาก ตัวอัดแน่น ตัวหนักเหมือนถั่วถูกแช่น้ำพอง จึงต้องขอพักก่อน
  8. มีอาการเจ็บไข้เล็กๆน้อยๆ เกรงว่าจะลุกลามไปใหญ่ จึงต้องขอพักก่อน
  9. เคยมีอาการเจ็บไข้อย่างหนัก ทำความเพียรไม่ได้ เมื่อหายแล้วเกรงว่าอาการเจ็บไข้นั้นจะกำเริบอีกขึ้นมาอีก จึงต้องขอพักก่อน
     
  1. ฐานที่ตั้งแห่งการทำจริง แน่วแน่จริง คือ เป็นฐานที่จะขยันและทำความเพียรต่างๆได้
  2. มีกิจการงานอื่นที่ต้องทำ จะไม่สามารถทำงานหลักได้ จึงต้องรีบทำงานหลักเสียก่อน
  3. ทำการงานอื่นเสร็จแล้ว ทำให้ไม่ได้ทำงานหลักที่ต้องทำ จึงต้องรีบทำงานหลักเสียก่อน
  4. ต้องเดินทางไกล จะไม่สามารถทำงานได้ จึงต้องรีบทำงานเสียก่อน
  5. เดินทางไกลมาเรียบร้อยแล้ว ยังไม่ได้ทำงานที่ควรต้องทำเลย จึงต้องรีบทำงานเสียก่อน
  6. ต้องไปแสวงหาอาหารการกิน แต่ไม่ได้อาหารตามที่ต้องการหรือหาได้ไม่เพียงพอ กายจึงเบาเหมาะแก่การประกอบความเพียร จึงต้องรีบทำงานเสียก่อน
  7. แสวงหาอาหารมาเกินความพอดี ก็ไม่ควรกินมากไป ทำให้กายเบาเหมาะแก่การประกอบความเพียร จึงต้องรีบทำงานเสียก่อน
  8. มีอาการเจ็บไข้เล็กๆน้อยๆ เกรงว่าโรคจะกำเริบไป จึงต้องรีบทำงานเสียก่อน
  9. ระหว่างที่มีอาการเจ็บไข้อย่างหนัก ทำความเพียรไม่ได้ เมื่อหายแล้วเกรงว่าอาการเจ็บไข้นั้นจะกำเริบอีกขึ้นมาอีก จึงต้องรีบทำงานเสียก่อน
     
  1. จะเห็นได้ว่าคนขี้เกียจจะเล็งเพ่งไปที่จุดที่เกิดความสบาย หรือจุดที่ไม่ให้มีความลำบาก แต่คนที่ทำจริง แน่วแน่จริงจะมองข้ามสิ่งเหล่านี้ไป และจะเล็งเพ่งไปจุดของงานที่จะสำเร็จแทน ซึ่งเราต้องสร้างเหตุสร้างปัจจัยแห่งความสำเร็จอย่างถูกต้องโดยเจริญคุณธรรมในส่วนของ อิทธิบาทสี่ ซึ่งหมายถึง ที่ตั้งหรือคุณธรรมให้ถึงความสำเร็จ ซึ่งกระบวนการที่สมบูรณ์จะต้องมีธรรมเครื่องปรุงแต่งเป็นเป้าหมาย (เช่น เป้าหมายที่ตั้งไว้ ปัญหาหรืออุปสรรคที่เราพบและต้องผ่านพ้นไปให้ได้) โดยอาศัยอิทธิบาทสี่แต่ละตัวเป็นตัวขับเคลื่อน และมีจิตที่เป็นสมาธิเป็นประธานกิจ โดยแบ่งเป็น 4 ประการดังนี้
  2. ฉันทะ ความพอใจ ที่จะทำสิ่งนั้นอยู่เสมอ และปรารถนาที่จะทำให้ได้ผลดียิ่ง ๆ ขึ้นไป
  3. วิริยะ ความเพียร ขยันหมั่นประกอบสิ่งนั้นด้วยความพยายาม เข้มแข็ง อดทน
  4. จิตตะ การคิดใคร่ครวญ การเอาใจใส่
  5. วิมังสา ความไตร่ตรอง พัฒนาและปรับปรุง