อริยมรรคมีองค์แปด

 HIGHLIGHTS:

  • มรรค แปลว่า ทาง
  • ทางที่จะนำไปสู่ความดับไม่เหลือของทุกข์มีอะไรบ้าง
  • ทางนั้นจะง่ายหรือยาก อยู่ที่เราทำ

บทคัดย่อ

 

อริยสัจ ๔ คือสิ่งที่พระพุทธเจ้าเทศน์เอาไว้ที่ป่าอิสิปตนมฤคทายวัน ประกอบด้วย

 

  • ทุกข์ หมายถึง ความทุกข์ทั้งสิ้น คือขันธ์ห้า ทุกข์ หมายถึง ทุกขลักษณะ ควรรอบรู้
  • สมุทัย คือ เหตุเกิดทุกข์ คือตัณหา ต้องละ ละตัณหาได้จะพ้นทุกข์
  • นิโรธ คือ ความดับไม่เหลือของทุกข์ ก็คือความดับไม่เหลือของตัณหา
  • มรรค คือ ทางให้ถึงความดับทุกข์ นั่นก็คืออริยมรรคมีองค์แปด

 

มรรคแปลว่าทาง เป็นทางสายเดียว ที่ประกอบด้วยองค์ประกอบอันประเสริฐ ๘ อย่าง เรียกว่า มรรคแปด ประกอบด้วย

 

 

  • ๑. สัมมาทิฏฐิ ความเห็นชอบหรือแปลว่า ความเข้าใจ มีความลึกมากกว่าความเห็น พอมีความเข้าใจที่ถูกต้องแล้วความเห็นที่ถูกต้องจะตามมา เป็นเหตุผลกันมา
  • ๒. สัมมาสังกัปปะ ความคิดชอบ
  • ๓. สัมมาวาจา การกระทำทางกายที่ดีงาม ไม่พูดคำหยาบ ยุยง ไม่โกหก ไม่ล้อเลียนเพ้อเจ้อ
  • ๔. สัมมากัมมันตะ การงานชอบ การกระทำทางกายที่ดีงาม
  • ๕. สัมมาอาชีวะ หมายถึงการดำเนินชีวิต การครองตนในทางฆราวาส ไม่ใช่การงานอาชีพ
  • ๖. สัมามาวายามะ ความเพียรชอบ คือการพยายมทรงความดีเอาไว้ในกายของเรา อันเป็นผลจากความเข้าใจที่ถูกต้อง ทรงสิ่งที่ถูกเอาไว้ พยามยามที่จะละสิ่งที่ผิด สัมมาวายามะคือการกำจัดสิ่งที่เป็นอกุศล พยายามตั้งไว้ทรงไว้พัฒนาสิ่งที่เป็นกุศล ก่อให้เกิดการทำจริงแน่วแน่จริง มีความกล้าในการที่จะกระทำ
  • ๗. สัมมาสติ คือการระลึกได้เป็นสติที่ถูกต้องดีงาม สัมมาสติจะมาพร้อมกับสัมมาวายามะ
  • ๘. สัมมาสมาธิ คือจิตมีอารมณ์อันเดียว เกิดจากการที่อกุศลธรรมลดลงไปจนถึงระดับหนึ่ง กุศลธรรมเพิ่มขึ้นไปจนถึงระดับหนึ่ง จิตจะเป็นสมาธิ คือการอริยมรรค ๗ อย่างที่แวดล้อมจิตที่เป็นหนึ่ง เรียกว่าสัมมาสมาธิ

 

จะควบคุม ๘ อย่างนี้ให้มันไปตามกระบวนการได้ เราจะเห็นอันหนึ่งคือ สัมมาทิฏฐิเริ่มต้นเลยเป็นหัวของมันเลย แล้วตัวที่ควบคุมขั้นท้ายคือสัมมาสติ สัมมาสติคุณจะต้องตั้งเอาไว้ พอมีสัมมาทิฏฐิสัมมาสติตั้งไว้แล้ว มีกำลังขับดันเป็นสัมมาวายามะแล้ว จิตใจเป็นอันหนึ่งอันเดียว แบบเป็นหนึ่งวิ่งไป อันนี้คือสัมมาสมาธิ

 

"มรรคแปลว่าทาง ไม่ใช่มักง่ายนะ แต่เป็นมรรคา"

พระสูตร / เรื่องราวที่เกี่ยวข้อง