นิมิตคือเครื่องหมาย

HIGHLIGHTS:

  • นิมิตคือเครื่องหมาย มีอยู่ ๒แบบ
  • คนที่ช่างสังเกตุ มีฌาน จะเห็นนิมิต
  • นิมิตต้องจบลงที่กุศลธรรม
  • นิมิตนั้น อย่าตามไป
  • นิมิตเป็นอนัตตา เห็นด้วยปัญญา วางมันเสีย

บทคัดย่อ

 

 

“สิ่งที่ต้องได้จากการฟังธรรมตอนนี้ คือ ไม่ว่าเครื่องหมายอะไรก็แล้วแต่ ต้องจบลงที่กุศลธรรม นิมิตที่เราเห็น เราอย่าตามไป อย่าแช่อยู่เฉพาะตรงนั้น จะไม่เกิดประโยชน์ และนิมิตทั้งหมดเป็นอนัตตา ควรวางมันเสีย”

 

นิมิตคืออะไร

 

นิมิตหมายถึงเครื่องหมาย เช่นป้ายบอกทาง,การตรวจหาเครื่องหมายของหมอ,แม่ครัว,ทนาย เป็นต้น พวกนี้เป็นนิมิตทั้งนั้น ซึ่งมันมีปรากฎในชีวิตประจำวันของเราอยู่ตลอดเวลา คนที่ช่างสังเกตุจะสามารถเห็นนิมิตได้ คือเขามีการเพ่งลงไป เขามีการขยายผลเครื่องรับของเขาตรงนี้ ตรงนี้คืออายตนะในใจของเขาที่จะเพ่ง สังเกตุ เอาใจมาจดจ่อลงไป การเพ่งพระพุทธเจ้าใช้คำว่า ฌาน พอมีการเพ่ง จะได้เครื่องหมายคือ นิมิต เพราะงั้นคนที่ฝึกนั่งสมาธิ จะมีนิมิตแน่นอน

 

มีนิมิตเพื่ออะไร

 

“นิมิตเป็นสิ่งที่จะบอกว่าเราต้องทำอย่างไรสักอย่างหนึ่ง”

นิมิตบอกอะไรหลายอย่าง พระพุทธเจ้าอุปมาอุปไมยเครื่องหมายของคนพาลและบัณฑิต ในพาลบัณฑิตสูตร เครื่องหมายของคนพาลและบัณฑิตที่เราต้องแยกแยะไม่ตามคนชั่ว เหมือนกันการทำจิตของเรา เราต้องรู้นิมิต ที่ว่าจิตนั้น มีความเพียรอย่างไร มีสมาธิอย่างไร มีอุเบกขาอย่างไร ตรวจสอบให้เห็น

“ถ้าเราทำความเพียรมากไป จะฟุ้งซ่าน ความฟุ้งซ่านนี้เป็นนิมิต ถ้าเกียจคร้าน ความเกียจคร้านเป็นนิมิตของสมาธิที่มากเกิน ต้องไปพิจารณาให้มากขึ้น เอาความวางเฉย ไม่ใส่ใจ นี่แสดงว่าอุเบกขามากเกิน ต้องไปพิจารณา”

 

นิมิตมี ๒ แบบ

 

    • คือแบบที่เกิดขึ้นให้เรารู้ว่า ที่เราทำมานี้มันถูกทางแล้ว ที่สำคัญคืออย่าหยุดที่ป้ายหรือเครื่องหมายนั้น ให้ไปตามทางนี้ เราจะรู้ว่ามาถูกหรือผิดทาง ก็ดูจากลักษณะของนิมิต ว่าเป็นกุศล หรือ อกุศล ซึ่งตรงนี้ควรมีครูบาอาจารย์คอยแนะนำ ไม่งั้นจะแปลความผิดได้
    • นิมิตที่เราจะต้องหา ต้องสังเกตุให้เห็นเครื่องหมายอย่างหนึ่ง อายตนะที่มันจะเห็นได้ตรงนี้ ต้องพัฒนาให้เกิดขึ้น ต้องพัฒนาให้อายตนะตรงนี้ให้เกิดปัญญาให้ได้ ตามกระบวนการคือ ศีล, ศีลที่เป็นไปเพื่อสมาธิ และต้องรู้จักสังเกตุจิตของตัวเอง ๓สิ่งนี้จะเป็นฐานให้กันและกัน หรือก็คือ ศีล สมาธิ ปัญญา นั่นเอง เห็นตรงนี้บ่อยๆ จะทำให้เกิดความหน่าย คลายกำหนัด ปล่อยวางได้ ปัญญาที่จะเห็นนิมิตตรงนี้คือปัญญา

 

พระสูตร / เรื่องราวที่เกี่ยวข้อง

อ่าน "พาลบัณฑิตสูตร"