สากัจฉาธรรม - ศีล/สมาธิ/ปัญญา

< "https://www.youtube.com/yIJIzr2C6V4?rel=0" "853" height="480" "0" ="">

HIGHLIGHTS:

  • หลักธรรมะที่สำคัญในการดำเนินชีวิตสำหรับฆราวาสทั่วไป
  • ทางเสื่อมแห่งสมาธิทำได้อย่างไร
  • แนวทางในการรักษาศีลแปดที่ถูกต้อง

 

บทคัดย่อ

 

คำถาม-๑: ธรรมะที่ควรปฏิบัติสำหรับฆราวาสทั่วไปและการปฏิบัติธรรมะในชีวิตประจำวันควรทำอย่างไรบ้าง

คำตอบ: ตามความหมายของคำว่า “ฆราวาสทั่วไป” ก็คือ ผู้บริโภคกาม หรือกามโภคิ ซึ่งการครองความเป็นฆราวาสได้โดยไม่เดือดร้อนนั้น จะต้องทำความเจริญในสองทางคือ เจริญในทางฆราวาสและเจริญในทางธรรมะด้วย ซึ่งสามารถแจกแจงรายละเอียดได้ตามตารางด้านล่างนี้

เจริญในทางฆราวาส

เจริญในทางธรรมะ

1. ต้องขยันขันแข็งในหน้าที่การงาน

1. ต้องปลูกศรัทธาในคำสอนของพระพุทธเจ้า และต้องเริ่มทำเลยตั้งแต่เดี๋ยวนี้

2. ต้องรู้จักรักษาทรัพย์ที่ได้มาไม่ให้สูญหาย เสียไป 2. ตั้งตนอยู่ในศีล รักษาศีลห้าเป็นปกติ
3. ต้องรู้จักใช้จ่ายทรัพย์ให้เหมาะสม คือแบ่งจ่ายทรัพย์เป็นสี่ส่วนดังนี้

 

  • ส่วนที่หนึ่งไว้สำหรับบำรุงเลี้ยงตัวเอง ครอบครัว คู่คิด มิตรสหาย คนรับใช้
  • ส่วนที่สองเก็บไว้เพื่อป้องกันตนเองจากอันตรายต่างๆ
  • ส่วนที่สามไว้สำหรับภาษีสังคม บริจาคให้มูลนิธิต่างๆ
  • ส่วนที่สี่ไว้สำหรับทำบุญในเนื้อนาบุญจริงๆ ทำบุญกับสมณะที่ปฏิบัติดี ปฏิบัติชอบ
3. รู้จักการให้ การสงเคราะห์ การทำบุญทำทานเพื่อสั่งสมเนื้อนาบุญ
4. ต้องรู้จักคบเพื่อนดี โดยสังเกตจากคนที่มีศีล ศรัทธา จาคะ และปัญญา 4. การฝึกดูการเกิดดับ การเปลี่ยนแปลง การเสื่อมไป ความไม่เที่ยงของขันธ์ห้า เพื่อมองเห็นตามที่เป็นจริง เพื่อให้เกิดปัญญา

คำถาม-๒: มีปัญหาในเวลาทำสมาธิโดยการสวดคุณของพระรัตนตรัยช่วงใหม่ๆก็รู้สึกว่าจิตใจมีความสบาย แต่ทำต่อมาเรื่อยๆ รู้สึกว่าอึดอัดเหมือนเราสวดไม่ทันใจ สวดไม่ออกเสียง พยายามให้ทันกับที่ใจคิด แต่ใจที่สวดก็ไม่ทัน ทำให้หงุดหงิด ขอคำชี้แนะว่าจะควรทำอย่างไรต่อไปดี (เป็นการปฏิบัติที่บ้านคนเดียว)

คำตอบ-๒: เมื่อปฏิบัติธรรมแล้วเกิดความอยาก ความกระสันอยากให้มี ให้เป็น จะเป็นทุกข์และเป็นเหตุให้สมาธิเสื่อม ดังนั้นให้ละความกระสันอยากนั้นเสียและตั้งใจปฏิบัติไว้ในความเพียรที่เหมาะสม ความพอดีๆ

 

คำถาม-๓: คำว่า “เจริญพร” ที่มักจะได้ยินบ่อยๆ มีความหมายว่าอย่างไร เพราะเคยได้ฟังจากพระอาจารย์เคยบอกว่า ไปขอพรพระแปลว่า ไปขออนุญาตพระ ก็เลยอยากทราบความหมายของคำว่า “เจริญพร” แล้วในสมัยพุทธกาลมีใช้คำนี้หรือไม่

คำตอบ-๓:คำว่า “เจริญพร” เป็นคำขานรับ คำร้องเรียก หรือคำทักทาย ที่ใช้ในหมู่ภิกษุสงฆ์ไทย ซึ่งเป็นคนละเรื่องกับการขอพรพระ

 

คำถาม-๔: หากเราจะถือศีล ๘ แต่เรานอนห้องแอร์ เพราะเป็นคนขี้ร้อน แล้วในหน้าหนาวอาจมีใช้เครื่องทำน้ำอุ่นบ้างจะได้หรือไม่ แต่ไม่นอนฟูกและไม่ใช้เครื่องบันเทิงต่างๆ ดังนี้จะผิดศีล ๘ หรือไม่

คำตอบ-๔: การรักษาศีลคือ การไม่ยินดีในการบริโภคกาม ฝึกจิตไม่ให้พอใจในกาม ในผัสสะเหล่านั้น แต่เป็นการงด ลดการเสพกามลง มีชีวิตความเป็นอยู่ง่ายๆ ซึ่งไม่จำเป็นต้องลำบาก อย่างไรก็ตามหากการปฏิบัติธรรม ทำให้ทุกขเวทนาเกิดแล้วฝึกความเพียรและความอดทนถือว่าเป็นกุศล ในทางตรงกันข้ามหากสุขเวทนาเกิด แล้วไม่กำหนัด แต่เห็นได้ด้วยปัญญา ถือว่าเป็นกุศลเช่นกัน

 

ตอบคำถาม: คุณชรินทร์ สุวรรณรัตน์ / คุณมาสุลี / คุณป๊อบ เค ทู (วรพงศ์)

 

พระสูตร / เรื่องราวที่เกี่ยวข้อง

  • อนุสสติ ๑๐ คือ อารมณ์อันควรระลึกถึง ๑๐ ประการ

๑. พุทธานุสติ

    • ระลึกถึงพระพุทธเจ้า คือ น้อมจิตระลึกถึงและพิจารณาคุณของพระองค์

๒. ธัมมานุสติ

    • ระลึกถึงพระธรรม คือ น้อมจิตระลึกถึงและพิจารณาคุณของพระธรรม

๓. สังฆานุสติ

    • ระลึกถึงพระสงฆ์ คือ น้อมจิตระลึกถึงและพิจารณาคุณของพระสงฆ์

๔. สีลานุสติ

    • ระลึกถึงศีล คือ น้อมจิตรำลึกพิจารณาศีลของตนที่ได้ประพฤติปฏิบัติบริสุทธิ์ไม่ด่างพร้อย

๕. จาคานุสติ

    • ระลึกถึงการบริจาค คือ น้อมจิตระลึกถึงทานที่ตนได้บริจาคแล้ว และพิจารณาเห็นคุณธรรมคือความเผื่อแผ่เสียสละนี้ที่มีในตน

๖. เทวตานุสติ

    • ระลึกถึงเทวดา คือ น้อมจิตระลึกถึงเทวดาทั้งหลายที่ตนเคยรู้และพิจารณาเห็นคุณธรรมอันทำบุคคลให้เป็นเทวดานั้นๆ ตามที่มีอยู่ในตน

๗. มรณสติ

    • ระลึกถึงความตายอันจะต้องมีมาถึงตนเป็นธรรมดา พิจารณาที่จะให้เกิดความไม่ประมาท

๘. กายคตาสติ

    • สติอันไปในกาย คือ กำหนดพิจารณากายนี้ ให้เห็นว่าประกอบด้วยส่วนต่างๆ อันไม่สะอาด ไม่งาม น่ารังเกียจ เป็นทางรู้เท่าทันสภาวะของกายนี้ มิให้หลงใหลมัวเมา

๙. อานาปานสติ

    • สติกำหนดลมหายใจเข้าออก

๑๐. อุปสมานุสติ

  • ระลึกถึงธรรมเป็นที่สงบ คือ ระลึกถึงและพิจารณาคุณของพระนิพพาน อันเป็นที่ระงับกิเลสและความทุกข์
  • ศีลแปดหรืออุโบสถศีล ประกอบด้วย
    • ๑. เว้นจากการฆ่าสัตว์
    • ๒. เว้นจากการลักทรัพย์
    • ๓. เว้นจากอพรหมจรรย์ (เมถุน)
    • ๔. เว้นจากการพูดเท็จ
    • ๕. เว้นจากการดื่มน้ำเมา
    • ๖. เว้นจากการบริโภคอาหารในเวลาวิกาล
    • ๗. เว้นจากการประดับตกแต่งด้วยเครื่องประดับและของหอม
  • ๘. เว้นจากการนอนบนที่นอนสูงใหญ่