ธรรมสากัจฉา-ทานที่ให้อานิสงส์มาก สมาธิอันสัมปยุต และเมื่อเกิดนิพพิทา

“นิมนต์พระมาเป็นเผดียงสงฆ์เป็นตัวแทนของหมู่ แล้วเราก็น้อมจิตไป ทานที่เราจะถวายนี้ให้ถึงหมู่สงฆ์ ไล่ตั้งแต่พระรูปนี้จนถึงพระพุทธเจ้า เราน้อมจิตไปอย่างนี้ คือให้ในหมู่ทั้งหมดเลย โดยมีภิกษุรูปนี้เป็นตัวแทน ภิกษุที่มาเป็นตัวแทนจะทุศีลหรือมีศีล อานิสงส์ที่ได้ก็มากมายมหาศาล”

Q:การทำบุญต้องเลือกวัดหรือไม่
A:พระพุทธเจ้าเคยตอบคำถามนี้แก่พระเจ้าเสนทิโกศล โดยยกตัวอย่างการเลือกทหารเพื่อไปรบ ว่าคงต้องการทหารที่มีความสามารถ เช่นเดียวกัน การทำทานก็ควรทำในที่ที่มีความเลื่อมใส แต่ที่ที่มีความเลื่อมใสไม่ใช่ว่าจะมีผลมาก ต้องดูที่เนื้อนาให้เป็นเนื้อนาที่ดี
”เราจำเป็นต้องเลือกเนื้อนา บุคคลที่รับทานจะต้องเป็นเนื้อนาบุญ ดูที่ไหน ดูที่ท่านเหล่านั้นมีศีลหรือไม่ ถ้าดูเบื้องต้นตรงนี้ถ้ามีศีล เราก็ให้ได้ เป็นสิ่งที่ควรทำควรให้”

Q:แล้วเราจะรู้ได้อย่างไรว่าภิกษุนั้นมีศีล
A:พระพุทธเจ้าให้ดูที่๓องค์ประกอบจึงจะรู้ได้คือ อยู่ร่วมกัน ใช้เวลานาน และต้องเป็นผู้ฉลาดจึงจะดูรู้

Q:การทำบุญโดยไม่เฉพาะเจาะจงจะได้บุญมากกว่าที่เฉพาะเจาะจงหรือไม่
A:พระพุทธเจ้าได้ตรัสไว้ในทักษิณาวิภังภสูตร การถวายในสงฆ์มีอยู่ ๗ ลักษณะ ซึ่งใน๗กรณีนี้ถือว่าถวายแก่หมู่ได้เหมือนกัน เพราะงั้นจึงอยู่ที่การตั้งจิตของเรา ถ้าตั้งจิตว่าถวายในหมู่โดยมีภิกษุเป็นเผดียงสงฆ์เป็นตัวแทนของหมู่ หมู่ในที่นี้นับแต่ภิกษุรูปนั้นจนถึงพระพุทธเจ้า การตั้งจิตแบบนี้ ทานนั้นจะให้อานิสงส์มาก

Q:สมาธิอันสัมปยุตด้วยอานาปานสติเป็นอย่างไร ในแง่ฆราวาสควรทำอย่างไร
A:สัมปยุตมีความหมายว่า ประกอบพร้อม สมาธิอันสัมปยุตด้วยอานาปานสติก็คือสมาธิชนิดที่ประกอบพร้อมด้วยอานาปานสติ ก็คือให้ตั้งสติเอาไว้อยู่กับลมหายใจ ในกิจต่างๆที่เราทำนั้นแหละ ผสมให้มันเป็นเนื้อเดียวกันประกอบพร้อมกัน ทำเหมือนกันทั้งฆราวาสหรือภิกษุ

Q:ทำไมบางครั้งที่นั่งสมาธิหรือเดินจงกมหรืออ่านธรรมะ จะมีความสุขน้ำตาไหล แต่บางครั้งก็เศร้าหมองหดหู่ ควรทำอย่างไร
A:เมื่อทำความเพียร อกุศลธรรมจะลดลง กุศลธรรมจะเพิ่มขึ้น จนถึงจุดหนึ่งจะมีปิติ ปราโมทย์ และสมาธิ ซึ่งอาจจะมีน้ำตาไหลได้ แต่ใจสงบเป็นอารมณ์อันเดียว พอมีสมาธิก็จะเห็นตามที่เป็นจริง ทำให้เกิดความหน่ายคือนิพพิทา ซึ่งเป็นญาณความรู้ที่เกิดขึ้นจากการเห็นตามที่เป็นจริงว่ามันไม่เที่ยงเป็นอนัตตา การเห็นตรงนี้อาจทำให้เศร้าสงสารสัตว์โลกได้ เป็นความเศร้าที่เกิดจากความกรุณาต่อสัตว์โลกเหมือนที่พระพุทธเจ้าทรงมี เวทนาที่เกิดขึ้นนี้มันจะละเอียดลงๆ จะผ่านเวทนาตรงนี้ไปได้ ก็ต้องทำเหมือนที่เคยทำมา คือทำตามมรรคแปด ทำไปตามทางเดิม และตั้งสติไว้อย่าจอดแวะนาน เพราะสิ่งที่ละเอียดกว่ายังมีอยู่