อุบายระงับความโศก ๑

ได้ยกตัวอย่างนิทาน ๓ เรื่อง; นางกิสาโคตมี, กุฎุมพีคนใดคนหนึ่ง และ นางวิสาขาอุบาสิกา เพื่อให้คนที่ประสบปัญหาอย่างนี้ได้ฟังและนำใคร่ครวญพิจารณา เป็นวิธีการที่จะช่วยระงับความโศกจากการที่เราสูญเสียคนที่เรารักไปได้ ซึ่งเปรียบเหมือนเราถูกลูกศรอาบยาพิษแทง แต่ไม่รู้ตัว จนกระทั่งพิษมั่นแล่นไปสู่หัวใจ เพราะฉะน้ันจะไม่ให้มีความโศกได้ ต้องถอนลูกศรอาบยาพิษคือตัณหาให้ออก เราจะต้องตรวจหาจุดที่มันแทงซะก่อน โดยใช้ “สติ” เป็นเครื่องตรวจหาหัวลูกศร เมื่อเจอแล้วว่ามันอยู่ตรงไหน ก็ให้ใช้มีดคมๆ (การใช้ปัญญาใครครวญพิจารณา) ปาดเปิดปากแผลออก แล้วก็เอาลูกศรนั้นออก ใส่ยาเข้าไป ทำให้พิษนั้น (อวิชชา) เลือนรางจางหายไป

“เปมโต ชายตี โสโก    เปมโต ชายตี ภยํ
เปมโต วิปฺปมุตฺตสฺส    นตฺถิ โสโก กุโต ภยํ.”

ความโศกย่อมเกิดแต่ความรัก ภัยย่อมเกิดแต่ความรัก; ความโศกย่อมไม่มีแก่ผู้พ้นวิเศษแล้วจากความรัก, ภัยจักมีแต่ที่ไหน.