ตอบคำถาม: การเห็นเวทนาในเวทนาเมื่อเจ็บไข้

Q: เมื่อเจ็บป่วย จะเห็นเวทนาในเวทนาได้อย่างไร
A: ...เวลาที่เรามีเวทนา มีความรู้สึกที่ไม่น่าพอใจ ก็ต้องทำความเข้าใจว่า ไอ้ทุกขเวทนาเนี๊ยะ มันไม่ใช่อกุศลธรรมนะ...ทุกขเวทนาเป็นผัสสะที่ไม่น่าพอใจ...ใช่ ถ้าเรามีเกิดขึ้น แน่นอนว่ามันอาจจะนำมาซึ่งความคิดอันเป็นอกุศลได้ แต่มันไม่ใช่ตัวเดียวกันนะ...เพราะงั้นคนที่มีทุกขเวทนาถูกต้องอยู่ สิ่งที่เขาต้องทำคือ อดทน อดทนอะไร อดทนเพื่อที่จะไม่ให้อกุศลธรรมเกิดขึ้น...เห็นเวทนาในเวทนาทั้งหลาย ไม่ใช่ให้ดูเวทนา...

ต้องเห็นว่า จิตก็ส่วนหนึ่งนะ เวทนาความรู้สึกที่เกิดขึ้นเป็นสุขก็ตามเป็นทุกข์ก็ตาม นั่นก็อีกส่วนหนึ่ง นะ นั่นไม่ใช่จิต...
...เวทนาไม่ใช่จิต เวทนากับความรู้สึกก็ส่วนหนึ่ง จิตก็ส่วนหนึ่ง มันคนละตัวกัน มีธรรมชาติละเอียดเหมือนกัน...
...ความเจ็บเป็นเหตุ เวทนาเป็นผล ความเจ็บนี่เป็นผัสสะ เวทนานี่เป็นความรู้สึก...ความรู้สึกที่เป็นทุกข์ อันเป็นผลจากผัสสะคือความเจ็บ ความรู้สึกที่เป็นทุกข์ที่เกิดขึ้นทางกายนี้ ถ้าเราจัดการมันไม่ดี มันจะมาตั้งอยู่กลุ้มรุมในจิตของเรา..อกุศลต่างๆ ก็จะเริ่มงอกเงย...
...ทำยังไงล่ะ...เราก็ต้องแยกมันออกไป ให้เห็นว่าไอ้ความรู้สึกนั้นก็ส่วนหนึ่ง จิตเราก็ส่วนหนึ่ง...ถ้าเราเห็นอยู่อย่างนี้แล้ว เราก็จะเริ่มเห็นด้วยว่า อกุศลธรรมมันจะเกิดขึ้นตอนไหน เราจะมีสติอยู่ได้...นี่คือผู้ที่จะสามารถเห็นเวทนาในเวทนาทั้งหลายได้...
...เอาเวทนานั้นล่ะ เป็นฐานที่ตั้งของจิตให้ได้...จะเห็นเวทนาได้อย่างถูกต้อง จิตคุณต้องมีสติ...เราตั้งจิตขึ้นได้ เห็นเวทนาได้อย่างถูกต้องแล้ว จิตมันก็จะเป็นส่วนหนึ่ง เวทนานั้นจะไม่สามารถมากลุ้มรุมครอบงำ ตั้งอยู่ในจิตได้...พอจิตนั้นไม่มีเวทนากลุ้มรุมครอบงำตั้งอยู่แล้ว ก็จะเป็นอิสระต่อกัน เหมือนน้ำกับใบบัว มันแยกกัน...

...ถ้าจะตาย ตายอย่างอาชาไนย...ถ้ามันจะหาย...เราจะได้ประสบการณ์มากทีเดียว...

ออกอากาศวันพุธที่ 11 มิถุนายน พ.ศ. 2557

ตอบคำถามจาก : คุณคงเดช อ.ทุ่งสง จ.นครศรีธรรมราช /คำถามทางสนทนา

คำถามโดยย่อ :
การที่เราจะเห็นเวทนาในเวทนาในขณะเจ็บไข้ได้อย่างไร ซึ่งบางทีมันปวดมาก